ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿ: ಗಾರೆ ಕೆಲಸದಿಂದ ಕ್ರಾಂತಿ ತನಕ!

ಸಿಮೆಂಟ್ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಇತಿಹಾಸ

19ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಜನರಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಮೊದಲು ರೋಮನ್ನರು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಬೂದಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಂಟು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ 1824ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಲೀಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಸೆಫ್ ಅಸ್ಫುದೀನ್ ಎಂಬ ಗಾರೆ ಕೆಲಸದವನು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣನ್ನು ಬೆರೆಸಿ, ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಪುಡಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಅಂಟು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಇದು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ‘ಪೋರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್’ ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಕಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ‘ಪೋರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಮೆಂಟ್’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು.

ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ಹಂತಗಳು

ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆ ಎಂಬುದು ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ರಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.

• ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹ: ಕ್ವಾರಿಗಳಿಂದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು (Limestone) ಸ್ಫೋಟದ ಮೂಲಕ ಹೊರತೆಗೆದು ಕ್ರಶಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮಿಶ್ರಣ (Raw Meal): ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೇ. 75ರಷ್ಟು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಶೇ. 25ರಷ್ಟು ಜೇಡಿಮಣ್ಣನ್ನು (Clay) ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ನುಣ್ಣಗೆ ಪುಡಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕ್ಯಾಲ್ಸಿನೇಷನ್ (Calcination): ಈ ಪುಡಿಯನ್ನು 120 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಬೃಹತ್ ಟವರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 800-900 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ಶಾಖದಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಳೆ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಯಾಕ್ಸೈಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಕೆಮಿಕಲ್ ರಿಯಾಕ್ಷನ್ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕ್ಲಿಂಕರ್ ತಯಾರಿಕೆ: ನಂತರ ಇದನ್ನು 1450 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ತಾಪಮಾನದ ರೋಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಉಂಡೆಗಳಂತಹ ‘ಕ್ಲಿಂಕರ್’ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಜಿಪ್ಸಂ ಸೇರ್ಪಡೆ: ಕ್ಲಿಂಕರ್ ತಣ್ಣಗಾದ ಮೇಲೆ ಅದಕ್ಕೆ ಶೇ. 3 ರಿಂದ 5 ರಷ್ಟು ಜಿಪ್ಸಂ ಬೆರೆಸಿ ನುಣ್ಣಗೆ ಪುಡಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಿಪ್ಸಂ ಸಿಮೆಂಟ್ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವ ಸಮಯವನ್ನು (Curing Time) ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಿಮೆಂಟ್ ಉದ್ಯಮದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು

ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚು ತಗುಲುವುದು ವಿದ್ಯುತ್ (Electricity) ಮತ್ತು ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ (Logistics).

• ವಿದ್ಯುತ್ ಖರ್ಚು: ಒಂದು ಚೀಲ ಸಿಮೆಂಟ್‌ನ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 30-35ರಷ್ಟು ಭಾಗ ಬರೀ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಸಾಗಾಣಿಕೆ: ಸಿಮೆಂಟ್ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಾಳಿಕೆ ಅವಧಿ (Shelf Life) ಕೇವಲ 90 ದಿನಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ವೆಚ್ಚ ಶೇ. 25-30ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಸಿಮೆಂಟ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಧಿಪತ್ಯ

ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.

• ಉತ್ಪಾದನೆ: ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 427 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಸುತ್ತೇವೆ.
• ಕಂಪನಿಗಳು: ಆದಿತ್ಯ ಬಿರ್ಲಾ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಅಲ್ಟ್ರಾಟೆಕ್, ಅದಾನಿ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಎಸಿಸಿ ಮತ್ತು ಅಂಬುಜಾ, ಶ್ರೀ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಡಾಲ್ಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಟಗಾರರು.
• ಬಳಕೆ: ಉತ್ಪಾದನೆಗಿಂತ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ (ವರ್ಷಕ್ಕೆ 444 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್) ಭಾರತದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪೈಪೋಟಿ ಇದೆ.

ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಾಗದು ಹೇಗೆ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಮನೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸೇತುವೆಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟೋಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿರೋದು ಸಿಮೆಂಟ್ ನಿಮಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಆಗಬಹುದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ವಸ್ತು ಅಂದ್ರೆ ಅದು ಸಿಮೆಂಟ್ ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಜಗತ್ತು ಸಿಮೆಂಟಿನ ಮೇಲೆ ಡಿಪೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ ಇಂತ ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 427 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಸುತ್ತೇವೆ ಆದರೆ ಈ ಸಿಮೆಂಟ್ ಹೇಗೆ ತಯಾರಾಗುತ್ತೆ ಯಾವತ್ತಾದರೂ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೀರಾ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಆಗಿರೋ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ನೋಡಿರೋ ಬಳಸೋ ಕೆಲವರು ಟಚ್ ಕೂಡ ಮಾಡಿರಬಹುದಾದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಆಕ್ಚುಲಿ ಏನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತೆ ಹೆಂಗೆ ತಯಾರಾಗುತ್ತೆ ಅಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿ ಅಂಟ್ಕೊಳ್ಳೋದು ಹೇಗೆ ಅದನ್ನ ಯೂಸ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಗೋಡೆಗಳೆಲ್ಲ ಎಲ್ಲವನ್ನ ಡೀಟೇಲ್ ಆಗಿ ಎಕ್ಸ್ಪ್ಲೈನ್ ಮಾಡ್ತೀವಿ.

ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಗಾರೆ ಕೆಲಸದವನಿಂದ ಬದಲಾಯಿತು ಜಗತ್ತು ಇವತ್ತು ಸಿಮೆಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಸಣ್ಣ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಕಟ್ಟೋದನ್ನ ಕೂಡ ಊಹಿಸೋಕಾಗಲ್ಲ ಆದರೆ ಇಂತ ಸಿಮೆಂಟ್ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಅಂದ್ರೆ ನಿಮಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಆಗಬಹುದು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದವರೆಗೂ ಜನರಿಗೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅಂದ್ರೆ ಏನು ಅಂತನೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅನೇಕ ನಾಗರಿಕತೆಗಳು ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟೋಕೆ ನಾನಾತರದ ಅಂಟನ್ನ ಬಳಸ್ತಾ ಇದ್ರು ಈಜಿಪ್ಷಿಯನ್ ಜಿಪ್ಸಮ ಜೊತೆಗೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನ ಅರಿದು ಸಿಮೆಂಟ್ ತರದೇನೋ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ಯೂಸ್ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ರು. ರೋಮನ್ನರು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಜೊತೆಗೆ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಬೂದಿಯನ್ನ ಬೆರೆಸಿ ಬಳಸ್ತಾ ಇದ್ರು. 1824 ರಲ್ಲಿ ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಆಯ್ತು ಅದಾದ್ಮೇಲೆ. ನಾವೇನ್ ಈಗ ಬಳಸೋ ಸಿಮೆಂಟ್ ಇದೆಯಲ್ಲ ಇದ ಯಾವುದೋ ಲ್ಯಾಬ್ ಅಥವಾ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿರೋದಲ್ಲ. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕಾರಣ ದಿಡೀರಂತ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೆಡೆ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಜೋರಾಯಿತು. ಕಲ್ಲು ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನ ಹಿಡಿದಿಡೋಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅಂಟ್ ಯಾವುದು ಅಂತ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ರು ಆಗ ಇಂತ ಟೈಮ್ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಲೀಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಜೋಸೆಫ್ ಅಸ್ಫುದೀನ್ ಅನ್ನೋ ಗಾರೆ ಕೆಲಸದವನೊಬ್ಬ ಎಕ್ಸ್ಪೆರಿಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿದ ಯಜಮಾನ ಕೊಟ್ಟ ಕೆಲಸವನ್ನ ಅಷ್ಟೇ ಮಾಡೋದು ಬಿಟ್ಟು ತರ ತರದ ಅಂಟು ತಯಾರಿಸೋಕೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡ್ತಾನೆ ಇದ್ದ ಯಾಕೋ ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಆಗ್ತಿಲ್ವಲ್ಲ ಅಂತ ಐಡಿಯಾ ಇತ್ತು ಆತಂದು ತಲೆಲ್ಲಿ ಕೊರಿತಾ ಇತ್ತು ಹೀಗೆ ಹುಡುಕ್ತಾನೆ ಇದ್ದ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡ್ತಾನೆ ಇದ್ದ.

ಒಂದು ದಿನ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಜೊತೆಗೆ ಮಣ್ಣನ್ನ ಮಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿಬಿಡ್ತಾನೆ ಅದನ್ನ ಹೀಟ್ ಮಾಡ್ತಾನೆ ಆಗ ಕ್ಲಿಂಕರ್ ಅಂದ್ರೆ ಸಣ್ಣ ಉಂಡೆ ತರಹದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತು ತಯಾರಾಗುತ್ತೆ ಅದಾದಮೇಲೆ ಅದನ್ನ ಗ್ರೈಂಡ್ ಮಾಡಿ ನೀರಿನ ಜೊತೆ ಬೆರೆಸಿದಾಗ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಟು ತಯಾರಾಗುತ್ತೆ ಇದು ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಅಂಟುಗಳಿಗಿಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಇಟ್ಟಿಕೆಗಳನ್ನ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತೆ ಮುಗಿತು ಅವತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರ ಆಗಿದ್ದೆ ಆಗಿದ್ದು ಈ ಸಿಮೆಂಟ್ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಹರಡಿತು ಬಳಿಕ ಜೋಸೆಫ್ ಮಗ ವಿಲಿಯಂ ಅಸ್ಫೀದಿನ್ ಈ ಸಿಮೆಂಟ್ ರೆಡಿ ಮಾಡೋ ಪ್ರಾಸೆಸ್ ನ ಇನ್ನಷ್ಟು ರಿಫೈನ್ ಮಾಡಿದ ಪೋರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅಂತ ಹೊಸ ಸಿಮೆಂಟ್ಗೆ ನಾಮಕರಣ ಕೂಡ ಮಾಡಿದ ಯಾಕಂದ್ರೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಜೊತೆಗೆ ಮಣ್ಣನ್ನ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಉಂಡೆ ಬಂದಿತ್ತಲ್ಲ ಅದು ತೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಿಗೋ ಪೋರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಲ್ಲಿನ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸ್ತಾ ಇರುತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಗಾರೆ ಕೆಲಸದವನ ಕುತುಹಲಕ್ಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಇವತ್ತು ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಆಳ್ತಾ ಇದೆ ಹಾಗಿದ್ರೆ ಈ ಮಾಡರ್ನ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಹೇಗೆ ತಯಾರಾಗುತ್ತೆ

ಈ ಸಿಮೆಂಟ್ನ ರಹಸ್ಯವನ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ ಸಿಮೆಂಟ್ ಹೇಗೆ ತಯಾರಾಗುತ್ತೆ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಕಥೆ ಕೇಳಿದಾಗ ನಿಮಗೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಹೇಗೆ ತಯಾರಾಗುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದರ ಸುಳಿವು ಸಿಕ್ಕಿರುತ್ತೆ ಸಿಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಚ್ಚ ವಸ್ತು ಅಂದ್ರೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಟನ್ಗಳಷ್ಟು ತೂಕ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಈ ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಾಗೋದು ಮಾಮೂಲಿ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಲೈಮ್ ಸ್ಟೋನ್ ಗಳನ್ನ ಕ್ವಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪೋಟಕಗಳನ್ನ ಇಟ್ಟು ಸ್ಪೋಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೊರತೆಗಿತಾರೆ ಇಲ್ಲ ದೊಡ್ಡ ಯಂತ್ರ ಬಳಸಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನ ಕ್ರಶಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಯಆಕಾರದ ಈ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಪುಡಿಯಾಗುವಂತೆ ಕ್ರಶ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತೆ ಇದಿಷ್ಟು ಆದ ನಂತರ ಮಣ್ಣಿನ ಜೊತೆ ಈ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಪುಡಿಯನ್ನ ಬೆರೆಸೋ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇರುತ್ತೆ ಇದು ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಂತ ಯಾಕಂದ್ರೆ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನ ಮಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಬೇಕು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಕಮ್ಮಿ ಆದ್ರೂ ಕೂಡ ಸಿಮೆಂಟ್ನ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 75% ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಜೊತೆಗೆ 25% ಕ್ಲೇ ಮಣ್ಣನ್ನ ಬೆರೆಸಬೇಕು ಇವೆರಡರ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನ ರಾ ಮೀಲ್ ಅಂತ ಕರೀತಾರೆ ಅಂದ್ರೆ ಬಹುತೇಕ ಕಚ್ಚ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅಂತ ಅರ್ಥ ಈ ರಾ ಮೀಲ್ನ್ನ ನ್ನ ಬೆಳಿಕ ಕನ್ವೇಯರ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮಿಲ್ಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಇಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ತಾದ ತಿರುಗುವ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಗಳಇರುತ್ತವೆ ಇದರಲ್ಲಿ ರಾ ಮೀಲ್ನ್ನ ಹದವಾಗಿ ಬೆರೆಯುವಂತೆ ಜೊತೆಗೆ ಪೌಡರ್ ತರ ನುಣುಪಾದ ಪುಡಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತೆ.

ಮುಂದಿನ ರಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಈ ಹಂತ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಪೌಡರ್ನಂತಹ ಸಿಮೆಂಟಿನ ಪುಡಿಯನ್ನ ನಂತರ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಟವರ್ಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತೆ 120 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಈ ಟವರ್ಗಳು ಒಂತರ ನೇರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಒಲೆಗಳ ತರ ಇಲ್ಲಿ 800ರಿಂದ 900 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ನಷ್ಟು ತೀವ್ರ ಬಿಸಿಗಾಳಿಯಿಂದ ಈ ಪುಡಿಯನ್ನ ಹೀಟ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತೆ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಾದಂತ ಈ ಪುಡಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿನೇಷನ್ ಅನ್ನೋ ರಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತೆ ಅಂದ್ರೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಣ್ಣ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಯಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ರಿಲೀಸ್ ಮಾಡುತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಲ್ಲಿವರೆಗೂ ಮಾಮೂಲಿ ಪುಡಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅಂಟ ಆಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭ ಆಗುತ್ತೆ ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟ ವಶಾತ ಇದರಿಂದ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೂಡ ಸೇರುತ್ತೆ ಬರೋಬರಿ 8% ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಾಕ್ಸೈಡ್ ಗಾಳಿ ಸೇರುತಿರೋದು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿನೆ ಇನ್ನು ಈತರ ಹೀಟ್ ಮಾಡಿದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಪುಡಿಯನ್ನ ಮತ್ತೆ ಉದ್ದನೆಯ ರೋಟರ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತೆ ಇದೊಂತರ ಅಡ್ಡಡ್ಡ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಒಲೆ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಬರೋಬರಿ 60ಮೀಟರ್ ಉದ್ದನಾಲ್ಕುಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಸಿಲಿಂಡ್ರಿಕಲ್ ಒಲೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಪುಡಿಯನ್ನ 1450 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ನಷ್ಟು ಶಾಖ ಕೊಟ್ಟು ಹೀಟ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತೆ ಈ ವೇಳೆ ಸಿಮೆಂಟಿನ ಪುಡಿ ಮತ್ತೆ ಹಲವು ಕೆಮಿಕಲ್ ರಿಯಾಕ್ಷನ್ಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತೆ ಕೊನೆಗೆ ಕ್ಲಿಂಕರ್ ಅಂದ್ರೆ ಗೋಲಿಯ ಆಕಾರದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಉಂಡೆಗಳಾಗಿ ಹೊರ ಬರುತ್ತೆ.

ಈ ಉಂಡೆಗಳನ್ನ ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿ ಮೂಲಕ ಕೂಲ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತೆ ಬಳಕ ಜಿಪ್ಸಂ ಬೂದಿಯಂತಹ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪುಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸ್ತಾರೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಈ ಜಿಪ್ಸಂ ಸೇರಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಯಾಕಂದ್ರೆ ಇದು ಸಿಮೆಂಟ್ನ ಕ್ಯೂರಿಂಗ್ ಟೈಮ್ ಅನ್ನ ಡಿಸೈಡ್ ಮಾಡುತ್ತೆ ಜಿಪ್ಸಂ ಹೆಚ್ಚು ಬೆರೆಸಿದಷ್ಟು ಸಿಮೆಂಟ್ ಗಟ್ಟಿಯಾಗೋಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಟೈಮ್ ತಗೊಳ್ಳುತ್ತೆ ಸುಮಾರು ಮೂರರಿಂದ 5% ಜಿಪ್ಸಂ ಸೇರಿಸ್ತಾರೆ ಅಲ್ಲಗೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಾಗುತ್ತೆ ಆಮೇಲೆ ಈ ರೀತಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಗ್ಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡ್ತಾರೆ ಕರೆಂಟ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು 50ಕೆಜಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಚೀಲಕ್ಕೆ 350 ರಿಂದ 400 ರೂಪಾಯ ತಗಲುತ್ತೆ ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ 120 ರಿಂದ 140 ರೂಪಾಯಿ ಕೇವಲ ಕರೆಂಟ್ಗೆ ಹೋಗುತ್ತೆ ಅಂದ್ರೆ ನಿಮಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಆಗಬಹುದು ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಖರ್ಚಿದೆ ಕಚ್ಚ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರ್ಚು ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಕಾಸ್ಟ್ ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು 30 ರಿಂದ 35% ಬರಿ ಕರೆಂಟ್ಗೆ ಹೋಗುತ್ತೆ ಯಾಕಂದ್ರೆ ಈಗ ಆಲ್ರೆಡಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೀಟ್ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಬಟ ಕರೆಂಟ್ ಬೇಕು ಹೀಗಾಗಿನೇ ಬಹುತೇಕ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಸ್ವಂತ ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಅನ್ನೇ ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ನ್ನೇ ಸೆಟ್ಪ್ ಮಾಡ್ಕೊಂಡಿರ್ತಾರೆ ಅವರಿಗೋಸ್ಕರನೇ ಕೇವಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಷ್ಟೇ ಅಂತಲ್ಲ ಸಿಮೆಂಟ್ ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೂ ಕೂಡ ಹೆವಿ ಕಾಸ್ಟ್ ಆಗುತ್ತೆ.

ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಗೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಂಪನಿಗಳು 25ರಿಂದ 30% ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತೆ ಯಾಕಂದ್ರೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಲೋ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಹೈ ವಾಲ್ಯೂಮ್ ವಸ್ತು ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿ ಸಿಮೆಂಟ್ಗೆ ಬರಿ ಏಳರಿಂದಎ ರೂಪಾಯಿ ಆದ್ರೆ ತೂಕ ಬರುತ್ತಲ್ವಾ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಗಾಟ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತೆ ಹೀಗಾಗಿ ಇದರ ವಾಲ್ಯೂಮ್ ಟು ಫ್ರೈಟ್ ರೇಷಿಯೋ ಕೂಡ ಜಾಸ್ತಿ ಇರುತ್ತೆ ಅಲ್ದೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಪೆರಿಶಬಲ್ ಗೂಡ್ಸ್ ಇದರ ಶೆಲ್ಫ್ ಲೈಫ್ 90 ಡೇಸ್ ಹೀಗಾಗಿ ಬೇಗ ಸಾಗಿಸಿ ಅದನ್ನ ಯೂಸ್ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತೆ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಖರ್ಚು ಜಾಸ್ತಿ ಆಗುತ್ತೆ ಉಳಿದಂತೆ ಲೈಮ್ ಸ್ಟೋನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೇ ಮಣ್ಣಿನಂತಹ ರಾ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ ಗೆ ಸುಮಾರು 15ರಿಂದ 20% ಖರ್ಚಾಗುತ್ತೆ ಆದರೆ ಈ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನ ತಪ್ಪಿಸಕ್ಕೆ ಆಗಲ್ಲ ಜೊತೆಗೆ ಪೇಂಟ್ ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ ನಂತೆ ಸಿಮೆಂಟ್ನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವೇರಿಯೇಷನ್ ಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ತರಕ ಆಗಲ್ಲ ಜಾಸ್ತಿ ಎಲ್ಲ ವೈಟ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಎಲ್ಲ ಬಿಟ್ಟರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಉಳಿದಿದೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ತರದ ಸಿಮೆಂಟ್ ನ ಮಾರಾಟ ಮಾಡ್ತಾರೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಮ್ಮಿ ಒಂದೇ ರೇಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಬ್ಯಾಗ್ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ 20 ರೂಪಾಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರಬಹುದು ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಅಂತ ಹೇಳಿ. ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇಡೋಕ್ಕೆ ಬರೋದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡ್ತಾ ಿದ್ದಾರೆ ಇತಿಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಕೆ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಅಡಿಷನ್ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಏನು ಬರೀ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅಲ್ಲ ವೈಟ್ ಟಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡೋ ಕೆಲಸಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮಾಡಿಕೊಡ್ತೀವಿ ನಾವು ಅಂತ ಹೇಳಿ ಬರ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಕೈ ಜೋಡಿಸ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ ಅರ್ನಿಂಗ್ ಸಿಗುತ್ತೆ ಅಂತ. ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಿಂಗ್ ಭಾರತ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಖರ್ಚುಗಳಿದ್ದರೂ ಭಾರತ ಟಾಪ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ.

ಚೀನಾ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಾಗೋದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ 427 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಸ್ತೇವೆ. ಇಷ್ಟು ಸಿಮೆಂಟ್ನ ಸಾಗಿಸಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ ನಮಗೆ 15 ದಶಲಕ್ಷ ಟ್ರಕ್ ಗಳು ಬೇಕಾಗ್ತವೆ. ಈ ಟ್ರಕ್ ಗಳನ್ನ ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಇಡೀ ಭೂಮಿಯನ್ನ ಎರಡು ಸುತ್ತು ಹಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ಅಂತಹ ಸಿಮೆಂಟ್ನ ಪವರ್ ಹೌಸ್ ಭಾರತ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 210 ದೊಡ್ಡ ಸಿಮೆಂಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಇತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಗ್ರೂಪ್ ಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಮಿಕ್ಸ್ ಆಗ್ತಿದ್ದಾವೆ ಇವು ಸೇರ್ಕೊಂತಿದ್ದಾವೆ ಅಕ್ವಿಸಿಷನ್ಸ್ ಆಗ್ತಾ ಇದೆ. ಯಾವುದು ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಗ್ರೂಪ್ ಆದಿತ್ಯ ಬಿರ್ಲಾ ಗ್ರೂಪ್ ಅವರ ಅಲ್ಟ್ರಾಟೆಕ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮೇನ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಉಳಿದಿದ್ದು ಸುಮಾರು ತಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಅದಾನಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅವರು ಸುಮಾರು ತಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಸಿಸಿ ಅಂಬುಜ ಎಲ್ಲ ಅದು ಬಿಟ್ರೆ ಶ್ರೀ ಡಾಲ್ಮಿಯ ಈ ತರದ ಕಂಪನಿಗಳು ಕೂಡ ಇದಾವೆ ಆದ್ರೂ ಕೂಡ ಸಾಕಾಗ್ತಿಲ್ಲ ನಾವು ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬಳಸ್ತೀವಿ ಇನ್ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ತಾನು ತಯಾರಿಸೋದಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಸಿಮೆಂಟ್ನ ಭಾರತ ಬಳಸುತ್ತೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 444 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬೇಕು ಹೀಗಾಗಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಸ್ಪರ್ಧ.

ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ‘ಜಿಪ್ಸಂ’ ಪಾತ್ರವೇನು?

ಕ್ಲಿಂಕರ್ (ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲಿನಂತಹ ಉಂಡೆಗಳು) ತಯಾರಾದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನುಣ್ಣಗೆ ಪುಡಿ ಮಾಡುವಾಗ ಜಿಪ್ಸಂ (Gypsum) ಎಂಬ ಖನಿಜವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಕ್ಯೂರಿಂಗ್ ಟೈಮ್ (Curing Time): ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ನೀರು ಬೆರೆಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಅದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಬಾರದು. ಗಾರೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಸಿಗಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಜಿಪ್ಸಂ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಮಾಣ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೇ. 3 ರಿಂದ 5 ರಷ್ಟು ಜಿಪ್ಸಂ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಿಮೆಂಟ್ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವ ವೇಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಿಮೆಂಟ್ ಚೀಲದ ಬೆಲೆಯ ಹಿಂದಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ

ಒಂದು 50 ಕೆಜಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಚೀಲದ ಬೆಲೆ ಅಂದಾಜು ₹350 ರಿಂದ ₹400 ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಈ ಹಣ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಗೊತ್ತಾ?

• ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಇಂಧನ (30-35%): ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ₹120 ರಿಂದ ₹140 ಬರೀ ಕರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಖರ್ಚಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು 1450 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ.
• ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಾಗಾಣಿಕೆ (25-30%): ಸಿಮೆಂಟ್ ತೂಕ ಜಾಸ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಲಾರಿ ಮತ್ತು ರೈಲು ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ವ್ಯಯವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು (15-20%): ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಖರ್ಚು.
• ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಲಾಭ: ಉಳಿದ ಮೊತ್ತವು ಜಿಎಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಲಾಭದ ಪಾಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.

‘ಶೆಲ್ಫ್ ಲೈಫ್’ (Shelf Life): ಸಿಮೆಂಟ್ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತೆ?

ಸಿಮೆಂಟ್ ಎಂಬುದು ಹಾಲು ಅಥವಾ ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ‘ಪೆರಿಶಬಲ್’ (ಬೇಗ ಹಾಳಾಗುವ) ವಸ್ತು.

• 90 ದಿನಗಳ ನಿಯಮ: ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಾದ 90 ದಿನಗಳ ಒಳಗೇ ಬಳಕೆಯಾಗಬೇಕು. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೀರಿದ ಕೂಡಲೇ ಸಿಮೆಂಟ್ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ (Lumps). ಹಾಗಾಗಿ ಹಳೆಯ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬಳಸಿದರೆ ಕಟ್ಟಡದ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಉದ್ಯಮದ ಬಲಾಬಲ

ಚೀನಾದ ನಂತರ ಭಾರತ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಿಮೆಂಟ್ ಉತ್ಪಾದಕ.

• ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಎರಡು ಬಲಿಷ್ಠ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಭಾರಿ ಪೈಪೋಟಿ ಇದೆ. ಒಂದು ಆದಿತ್ಯ ಬಿರ್ಲಾ ಗ್ರೂಪ್ (ಅಲ್ಟ್ರಾಟೆಕ್) ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅದಾನಿ ಗ್ರೂಪ್ (ಎಸಿಸಿ ಮತ್ತು ಅಂಬುಜಾ). ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಡಾಲ್ಮಿಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕೂಡ ಪ್ರಬಲವಾಗಿವೆ.
• ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 444 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 210 ಬೃಹತ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಿವೆ.

ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಪ್ರಭಾವ

ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದರೂ, ಅದು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ.

• ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಯಾಕ್ಸೈಡ್: ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಯಾಕ್ಸೈಡ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 8 ರಷ್ಟು ಸಿಮೆಂಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ.
• ಪರಿಹಾರ: ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಈಗ ‘ಗ್ರೀನ್ ಸಿಮೆಂಟ್’ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಫ್ಲೈ ಆಶ್ (Fly Ash) ಮತ್ತು ಸ್ಲಾಗ್ (Slag) ಬಳಸಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ಸಮಾರೋಪ: ಗಾರೆ ಕೆಲಸದವನಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ದಿಗ್ಗಜರವರೆಗೆ

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೋಸೆಫ್ ಅಸ್ಫುದೀನ್ ಎಂಬ ಗಾರೆ ಕೆಲಸದವನು ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟ್ ಇಂದು ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಆವರಿಸಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಈ ಕಲ್ಲು-ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಶ್ರಣ ಅಡಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ವಿಶ್ವಗುರು’ ಆಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಸಿಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ವಿಧಗಳು (Grades of Cement)

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಚೀಲಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಮಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ OPC ಮತ್ತು PPC ಎಂಬ ಅಕ್ಷರಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯುವುದು ಮುಖ್ಯ:

• OPC (Ordinary Portland Cement): ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧವಾದ ಸಿಮೆಂಟ್. ಇದರಲ್ಲಿ 43 ಗ್ರೇಡ್ ಮತ್ತು 53 ಗ್ರೇಡ್ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ. 53 ಗ್ರೇಡ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
• PPC (Portland Pozzolana Cement): ಇದರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಫ್ಲೈ ಆಶ್ (Fly Ash) ಅಥವಾ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಬೂದಿಯನ್ನು ಬೆರೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಬಿರುಕುಗಳನ್ನು (Cracks) ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೀರು ಸೋರುವಿಕೆಯನ್ನು (Leakage) ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಉತ್ತಮ. ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ.

ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ‘ಡ್ರೈ ಪ್ರೊಸೆಸ್’ ಮತ್ತು ‘ವೆಟ್ ಪ್ರೊಸೆಸ್’

ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಧಾನಗಳಿವೆ:

1. ವೆಟ್ ಪ್ರೊಸೆಸ್ (Wet Process): ಇದು ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿ. ಇಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ‘ಸ್ಲರಿ’ (Slurry) ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಂಧನ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
2. ಡ್ರೈ ಪ್ರೊಸೆಸ್ (Dry Process): ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳು ಇದನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಬಳಸದೆ ಕೇವಲ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಶಾಖದ ಮೂಲಕ ಪೌಡರ್ ಅನ್ನು ಕಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

ವ್ಹೈಟ್ ಸಿಮೆಂಟ್ (White Cement) ಅಂದ್ರೆ ಏನು?

ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬೂದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವ್ಹೈಟ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ (Iron Oxide) ಇಲ್ಲದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಬಳಕೆ: ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಡದ ಅಡಿಪಾಯಕ್ಕೆ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಟೈಲ್ಸ್ ಹಾಕುವಾಗ ಅಥವಾ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಂದರವಾದ ವಿನ್ಯಾಸ (Decorations) ಮಾಡುವಾಗ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬೆಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಿಮೆಂಟ್ಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

ಸಿಮೆಂಟ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ‘ಗ್ರೀನ್ ಸಿಮೆಂಟ್’ ಕ್ರಾಂತಿ

ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಯಾಕ್ಸೈಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದರಿಂದ, 2026ರಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ‘ಗ್ರೀನ್ ಸಿಮೆಂಟ್’ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

• ಫ್ಲೈ ಆಶ್ ಬಳಕೆ: ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ಬರುವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಬೂದಿಯನ್ನು (Fly Ash) ಸಿಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕಡಿಮೆ ಶಾಖ: ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ನೀವು ಸಿಮೆಂಟ್ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ‘ಸಿಂಪಲ್ ಟೆಸ್ಟ್’ಗಳು

ಮನೆ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಸಿಮೆಂಟ್ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ನೀವೇ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು:

1. ಬಣ್ಣ: ಸಿಮೆಂಟ್ ತಿಳಿ ಬೂದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರಬೇಕು (Light Greenish Grey).
2. ಸ್ಪರ್ಶ: ನಿಮ್ಮ ಬೆರಳುಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಪುಡಿಯನ್ನು ಉಜ್ಜಿದಾಗ ಅದು ನುಣ್ಣಗೆ (Smooth) ಇರಬೇಕು. ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲುಗಳಿದ್ದರೆ ಅದು ಹಳೆಯ ಸಿಮೆಂಟ್ ಎಂದು ಅರ್ಥ.
3. ತೇಲುವಿಕೆ: ಒಂದು ಹಿಡಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ನೀರಿನ ಬಕೆಟ್‌ಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ, ಅದು ತಕ್ಷಣ ಮುಳುಗಬಾರದು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲಿದ ನಂತರ ಮೆಲ್ಲನೆ ಮುಳುಗಬೇಕು.

ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ

ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಒಂದೇ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ:

• ಸಿಮೆಂಟ್: ಇದೊಂದು ಅಂಟು (Binding material).
• ಕಾಂಕ್ರೀಟ್: ಸಿಮೆಂಟ್ + ಮರಳು + ಜೆಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು + ನೀರು = ಕಾಂಕ್ರೀಟ್. ಒಂದು ಚಹಾ ಮಾಡಲು ಹಾಲು ಹೇಗೆ ಮುಖ್ಯವೋ, ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ತಯಾರಿಸಲು ಸಿಮೆಂಟ್ ಹಾಗೆಯೇ ಮುಖ್ಯ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಿಮೆಂಟ್ ಎಂಬುದು ಆಧುನಿಕ ಮಾನವನ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬು. ನಾವು ಇಂದು ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಮನೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ನಾವೀಗ ಚಲಿಸುವ ರಸ್ತೆಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಈ ಬೂದಿ ಬಣ್ಣದ ಪುಡಿಯಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.