ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ವಿಧೇಯಕ 2025’ ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆ. “ನ್ಯಾಯ ವಿಳಂಬ ಎಂದರೆ ನ್ಯಾಯ ನಿರಾಕರಿಸಿದಂತೆ” ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಅಂಶಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ತ್ವರಿತಗತಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Fast Track Courts): 12 ತಿಂಗಳ ಗಡುವು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಗಳು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಹೊಸ ಸುಧಾರಣೆಯಡಿ:
- ಆಧ್ಯತೆಯ ವರ್ಗ: ರೈತರು, ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ವಂಚಿತರ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ.
- ಕಾಲಮಿತಿ: ಕೇಸ್ ದಾಖಲಾದ 12 ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ತೀರ್ಪು ಬರಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮ. ಇದು ಬಡವರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಹೊರೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಬೃಹತ್ ವಿಸ್ತರಣೆ (500 ಹೊಸ ಸಭಾಂಗಣ)
ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿದ್ದರೂ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕೊಠಡಿಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ.
- ಗುರಿ 2030: ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 500 ಹೊಸ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕೊಠಡಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ.
- ಜನಸ್ನೇಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸುಸಜ್ಜಿತ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಶೌಚಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೋರ್ಟ್ಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ನೋಡದೆ ‘ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರ’ವಾಗಿ ಬದಲಿಸಲಿದೆ.
ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ (Stay Order) ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಅಂತ್ಯ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ‘ಸ್ಟೇ ಆರ್ಡರ್’ಗಳ ಮೇಲೆ ಈಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಲಾಗಿದೆ.
- 30 ದಿನಗಳ ಮಿತಿ: ಯಾವುದೇ ಮಧ್ಯಂತರ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ನೀಡಿದರೂ ಅದು ಕೇವಲ 30 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ರಸ್ತೆ, ಸೇತುವೆಯಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ನಿಲ್ಲುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI): ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಹಾಯಕ
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಈಗ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.
- AI ಪಾತ್ರ: ಪ್ರಕರಣಗಳ ದಾಖಲಾತಿ, ಹಳೆಯ ತೀರ್ಪುಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ (Legal Research) ಮತ್ತು ದಿನಚರಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಐ ಬಳಕೆಯಾಗಲಿದೆ.
- ಮಾನವ ವಿವೇಚನೆ: ಎಐ ಕೇವಲ ದಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮಾತ್ರ, ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೇ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕ್ಲೆರಿಕಲ್ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಸಹಕಾರಿ.
‘ಮುಂದೂಡಿಕೆ’ಗೆ ಭಾರಿ ದಂಡ (Adjournment Control)
“ಮುಂದಿನ ದಿನಾಂಕ” ಎಂಬ ಪದ ಕೇಳಿ ಸಾಕಾಗಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಇದು ನೆಮ್ಮದಿಯ ಸುದ್ದಿ.
- ₹5,000 ದಂಡ: ವಿನಾಕಾರಣ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಂದೂಡಲು ಕೋರುವ ಪಕ್ಷಕಾರರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 5,000 ರೂಪಾಯಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ: ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 10% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮುಂದೂಡಿಕೆ ನೀಡುವ ದಕ್ಷ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಸ್ತಿ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ
ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮ ತರಲಾಗಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಲಭ್ಯತೆ: ಈ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಬೀಳಲಿದೆ.
ಜನವರಿ 31ರ ಗಡುವು: ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಯು ತಮ್ಮ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿ ವಿವರವನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಘೋಷಿಸಬೇಕು.
‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಮನ್ಸ್’ (Digital Summons) ಮತ್ತು ಇ-ಫೈಲಿಂಗ್
ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಟಿಸ್ ತಲುಪಿಸಲು ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದವರು ನೋಟಿಸ್ ಪಡೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
- ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮತ್ತು ಇಮೇಲ್ ಬಳಕೆ: ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಮನ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಅಥವಾ ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಮೆಸೇಜ್ ‘ಡೆಲಿವರಿ’ ಆಯಿತು ಎಂದರೆ ಅದು ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿಯಾದಂತೆಯೇ ಲೆಕ್ಕ. ಇದು ವಿಚಾರಣೆ ಆರಂಭದ ವಿಳಂಬವನ್ನು 50% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಿದೆ.
‘ಲೈವ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್’ ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣಗಳ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್
ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರಲು ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
- ಕೇಸ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಅಪ್ಡೇಟ್: ದಾವೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣದ ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಲೆಯದೆ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್ ಮೂಲಕ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬಹುದು.
- ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್: ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರಣೆಗಳ ವಿಡಿಯೋ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನುಡಿಯುವವರು ಮಾತು ಬದಲಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗಾಗಿ ‘ನ್ಯಾಯ ಮಿತ್ರ’ (Nyaya Mitra) ಕೇಂದ್ರಗಳು
ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನರಿಗೆ ಕಾನೂನು ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅರ್ಥವಾಗುವುದು ಕಷ್ಟ.
- ಸಹಾಯವಾಣಿ: ಪ್ರತಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ‘ನ್ಯಾಯ ಮಿತ್ರ’ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಡವರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣದ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಹಾವಳಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಹಕಾರಿ.
ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ‘ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ ಆಡಿಟ್’
ಕೇವಲ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕೆಲಸದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೂ ನಿಗಾ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಲಿ ರಿವ್ಯೂ: ಪ್ರತಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವರದಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.
- ಗುಣಮಟ್ಟದ ತೀರ್ಪು: ಕೇವಲ ವೇಗವಲ್ಲ, ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪುಗಳು ಮೇಲ್ಮನವಿಯಲ್ಲಿ (Appeal) ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ವಜಾಗೊಂಡಿವೆ ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪ್ರಮೋಷನ್ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ‘ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಜಸ್ಟಿಸ್’ಗೆ ದಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.
ಸಂಧಾನದ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ (ADR – Alternate Dispute Resolution)
ಎಲ್ಲಾ ಕೇಸ್ಗಳು ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆಯುವುದು ಬೇಡ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಆಶಯ.
- ಲೋಕ್ ಅದಾಲತ್ ಬಲವರ್ಧನೆ: ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹಗಳನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಹೊರಗಡೆಯೇ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಸಂಧಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ರಾಜಿ ಆದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಮರು-ಅಪೀಲು ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
‘ಕೋರ್ಟ್ ಫೀ’ (Court Fee) ಮರುಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆ
ನ್ಯಾಯ ವಿಳಂಬದಿಂದ ದಾವೆದಾರರು ಕೇವಲ ಸಮಯವಲ್ಲ, ಹಣವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
- ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ: ಒಂದು ವೇಳೆ ಕೇಸ್ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುವ ಮೊದಲೇ ಸಂಧಾನ (Mediation) ಮೂಲಕ ಇತ್ಯರ್ಥವಾದರೆ, ದಾವೆದಾರರು ಪಾವತಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೋರ್ಟ್ ಫೀ ಅನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಈ ವಿಧೇಯಕದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಜನರನ್ನು ಅನಗತ್ಯ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದ ಬದಲು ರಾಜಿ ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ‘ವಿಶೇಷ ಆಧ್ಯತೆ’ (Senior Citizen Track)
ಹಲವು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಪಿಂಚಣಿ ವಿವಾದಗಳ ತೀರ್ಪು ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಕಾಲವಾಗುವ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ.
- ಆಧ್ಯತೆಯ ವಿಚಾರಣೆ: 70 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪಕ್ಷಕಾರರಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ‘ಫಾಸ್ಟ್ ಟ್ರಾಕ್’ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ವಿಧೇಯಕವು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನುಡಿಯಲು ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
‘ಡೇಟಾ ಸೈನ್ಸ್’ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕರಣಗಳೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವು ಸರಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
- ಕೇಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್: ಎಐ (AI) ಬಳಸಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ‘ಸರಳ’, ‘ಮಧ್ಯಮ’ ಮತ್ತು ‘ಸಂಕೀರ್ಣ’ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಳ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಮ್ಯೂಟೇಷನ್ ದಾವೆ) ಕನಿಷ್ಠ ಸಮಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ, ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸಮಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
‘ವಿಕ್ಟಿಮ್ ಕಾಂಪೆನ್ಸೇಷನ್’ (Victim Compensation) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸರಳೀಕರಣ
ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುವುದು ಬಹಳ ತಡವಾಗುತ್ತದೆ.
- ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರ: ಈ ಸುಧಾರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕರಣದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಿಗಾಗಿ ಕಾಯದೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರ (Interim Relief) ನೀಡಲು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರೈತರು ಮತ್ತು ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲು ಸಹಕಾರಿ.
ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ‘ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ’ (Skill Development)
ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಲ್ಲದೆ, ಕೋರ್ಟ್ನ ಗುಮಾಸ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೂ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಡಿಜಿಟಲ್ ಲಿಟರಸಿ: ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ದೂಳು ಹಿಡಿಯದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ‘ಪೇಪರ್ಲೆಸ್ ಕೋರ್ಟ್’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಫೈಲ್ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್’ನಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಫೈಲ್ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗುವ ಅಥವಾ ವಿಳಂಬವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಶೂನ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
‘ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ’ (Judicial Accountability) ವರದಿ
ಈ ವಿಧೇಯಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಾಧನೆಯನ್ನು (Annual Achievement Report) ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು.
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸ: ಎಷ್ಟು ಹೊಸ ಕೇಸ್ಗಳು ಬಂದವು, ಎಷ್ಟು ಇತ್ಯರ್ಥವಾದವು ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿವೆ ಎಂಬ ಪಾರದರ್ಶಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಜನರಿಗೆ ಸಿಗಲಿವೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಗವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಜನರಿಗೆ ನೇರ ಉತ್ತರ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಲಿದೆ.
‘ಕೇಸ್ ಫ್ಲೋ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್’ (Case Flow Management) ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಬಾಕಿ ಉಳಿಯಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸದಿರುವುದು.
- ಟೈಮ್-ಲೈನ್ ಫಿಕ್ಸಿಂಗ್: ಹೊಸ ಸುಧಾರಣೆಯಡಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೂ ಅದರ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದ, ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹ) ‘ಗರಿಷ್ಠ ಕಾಲಮಿತಿ’ಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಅಲರ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್: ಒಂದು ಪ್ರಕರಣವು ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಾಕಿ ಉಳಿದರೆ, ಅದು ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ (Principal District Judge) ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ‘ರೆಡ್ ಫ್ಲಾಗ್’ ಆಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುವಂತೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
‘ವರ್ಚುವಲ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯ’ (Virtual Evidence) ಕೇಂದ್ರಗಳು
ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಅಥವಾ ದೂರದ ಊರಿನಲ್ಲಿರುವವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು.
- ರಿಮೋಟ್ ಟೆಸ್ಟಿಮೋನಿ: ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ‘ವರ್ಚುವಲ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕೇಂದ್ರ’ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು. ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುವ ಬದಲು, ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದಲೇ ವೀಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನುಡಿಯಬಹುದು. ಇದು ಪ್ರಯಾಣದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.
‘ಲೋಕ ಅದಾಲತ್’ಗೆ ಕಾಯಂ ಶಕ್ತಿ (Permanent Lok Adalats)
ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಮೂರು ಬಾರಿ ನಡೆಯುವ ಲೋಕ ಅದಾಲತ್ಗಳ ಬದಲಿಗೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಪ್ರಿ-ಲಿಟಿಗೇಶನ್ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್: ಕೇಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುವ ಮೊದಲೇ, ‘ಪ್ರೀ-ಲಿಟಿಗೇಶನ್’ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರಿ ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಸಂಧಾನಕಾರರ ತಂಡವನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ರಾಜಿ ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನಷ್ಟೇ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ‘AI ಪರ್ಸನಲ್ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್’
ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸಾವಿರಾರು ಪುಟಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಓದಲು ಬಹಳ ಸಮಯ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಸಮ್ಮರೈಸೇಶನ್: ಎಐ (AI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ದೀರ್ಘವಾದ ವಾದ-ಪ್ರತಿವಾದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು (Summary) ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ತೀರ್ಪು ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ 30% ರಷ್ಟು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
- ಟ್ರಾನ್ಸ್ಲೇಷನ್: ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಗೆ ಅಥವಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲು ಎಐ ಬಳಕೆಯಾಗಲಿದೆ.
‘ಬೆಂಚಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಬಾರ್’ ಸಮನ್ವಯ (Advocate Accountability)
ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಲ್ಲ, ವಕೀಲರ ವಿಳಂಬ ಧೋರಣೆಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.
- ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಾಜರಾತಿ: ವಕೀಲರು ಪದೇ ಪದೇ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಗೈರಾದರೆ ಅದನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿನಾಕಾರಣ ವಿಚಾರಣೆ ವಿಳಂಬ ಮಾಡುವ ವಕೀಲರ ವಿರುದ್ಧ ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮೂಲಕ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲು ಈ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಸುಧಾರಣೆಯ ದೂರದೃಷ್ಟಿ:
ಕರ್ನಾಟಕದ ಈ ಮಾದರಿಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ “ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಕಟ್ಟಡವಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಸೇವೆ” ಎಂಬ ಹೊಸ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲಿದೆ. 2025ರ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ “ನನಗೆ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇರಬಹುದು.
‘ಜಸ್ಟಿಸ್ ಕ್ಲಾಕ್’ (Justice Clock) ಅಳವಡಿಕೆ
ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರದೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಂಕಿಅಂಶ: ಈ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ, ಎಷ್ಟು ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಾಕಿ ಇವೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯು ಸೆಕೆಂಡು-ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತೆರೆದಿಡುವ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ನೈತಿಕ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತದೆ.
‘ಪೇಪರ್ಲೆಸ್’ ಇ-ಕೋರ್ಟ್ ಫೈಲಿಂಗ್ ಕಡ್ಡಾಯ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಸಾವಿರಾರು ಫೈಲ್ಗಳ ಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.
- ಕ್ಲೌಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್: ವಕೀಲರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಕಾಗದದ ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಫೈಲ್ಗಳು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗುವ ಭಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮನೆಯಿಂದಲೂ ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲೂ ಪ್ರಕರಣದ ಕಡತಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.
‘ಡೇಟಾ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್’ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯ ವಿಳಂಬದ ಮೂಲ ಪತ್ತೆ
ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಡೇಟಾ ಸೈನ್ಸ್ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಬಾಟ್ಲ್-ನೆಕ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್: ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಿಂದ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಅಥವಾ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳ ವರದಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದೇ? ಎಂಬುದನ್ನು ಎಐ (AI) ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ವರದಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಯಾ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ (ಪೊಲೀಸ್ ಅಥವಾ ಕಂದಾಯ) ತಕ್ಷಣ ಸೂಚನೆ ರವಾನಿಸಿ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿ.
ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ‘ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಾನ್ಯತೆ’
ಈಗಿರುವ ಸಂಧಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸಲಹಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್ನಷ್ಟೇ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಬ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಲಾ: ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ (Mediation Centre) ಆದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಮುರಿದರೆ, ಅದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ ಉಲ್ಲಂಘನೆ (Contempt of Court) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜನರು ಕೋರ್ಟ್ ಹೊರಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ‘ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್’ ಮತ್ತು ರೇಟಿಂಗ್
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ರೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಬೆಸ್ಟ್ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸಸ್: ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿವೆಯೋ ಆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು (Model Procedures) ಉಳಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಕ್ಷಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ‘ವೆಬ್-ಕ್ಯಾಮ್’ ಸಾಕ್ಷ್ಯ
ದೂರದ ಊರಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ಜೀವಭಯವಿರುವ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸುರಕ್ಷಿತ ಲಿಂಕ್: ಅಂತಹ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಯಿಂದಲೇ ವೀಡಿಯೋ ಲಿಂಕ್ ಮೂಲಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಅವರ ಗುರುತನ್ನು ಗೌಪ್ಯವಾಗಿಡಲು ಎಐ ಆಧಾರಿತ ‘ವಾಯ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫೇಸ್ ಮಾಸ್ಕಿಂಗ್’ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ.
‘ಪ್ರಿ-ಟ್ರಯಲ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್’ (Pre-Trial Conference) ಕಡ್ಡಾಯ
ವಿಚಾರಣೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಎರಡು ಕಡೆಯ ವಕೀಲರನ್ನು ಕರೆಸಿ ಮುಖಾಮುಖಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದು.
- ವಿವಾದದ ಸಂಕುಚನ: ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಒಪ್ಪುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ, ಕೇವಲ ವಿವಾದವಿರುವ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅನಗತ್ಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನುಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯ 40% ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
‘ಮೊಬೈಲ್ ಕೋರ್ಟ್’ (Mobile Courts) ಪರಿಕಲ್ಪನೆ
ದೂರದ ಮಲೆನಾಡು ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಡಿ ಭಾಗದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನರಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು.
- ನ್ಯಾಯ ದಾರಿಯತ್ತ: ಸುಸಜ್ಜಿತ ಬಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೇ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ದುರ್ಗಮ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರಿಗೆ ‘ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ನ್ಯಾಯ’ ಒದಗಿಸುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕ್ರಮ.
‘ಜುಡಿಶಿಯಲ್ ಕ್ಲರ್ಕ್ಶಿಪ್’ (Judicial Clerkship) ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ
ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಕೆಲಸದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕಾನೂನು ಪದವೀಧರರನ್ನು ‘ಕ್ಲರ್ಕ್’ಗಳಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ತೀರ್ಪಿನ ನಿಖರತೆ: ಈ ಯುವ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು (Precedents) ಸಂಶೋಧಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು ಮತ್ತು ತೀರ್ಪಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ‘ವೃತ್ತಿಪರ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್’
ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹ ಅಥವಾ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ತೀರ್ಪು ಸಾಲದು, ಮಾನಸಿಕ ನೆರವೂ ಬೇಕು.
- ಇನ್-ಹೌಸ್ ಎಕ್ಸ್ಪರ್ಟ್ಸ್: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಮಾನಸಿಕ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವಕರು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತಾರೆ. ತೀರ್ಪಿನ ಜೊತೆಗೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಆಪ್ತಸಮಾಲೋಚನೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಲಿದೆ.
‘ಇ-ಪೇಮೆಂಟ್’ (E-Payment) ಮೂಲಕ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ
ಕೋರ್ಟ್ ಫೀ, ದಂಡ ಅಥವಾ ಪರಿಹಾರದ ಹಣವನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡುವಂತಿಲ್ಲ.
- ಡಿಜಿಟಲ್ ರಶೀದಿ: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾವತಿಯೂ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ನಡುವಿನ ಹಣದ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಿತ್ತೆಸೆಯುತ್ತದೆ. ದಾವೆದಾರರಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಧಿಕೃತ ಇ-ರಶೀದಿ ಅವರ ಮೊಬೈಲ್ಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಲಾಕರ್’ (Digital Evidence Locker)
ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಾದ ಆಡಿಯೋ, ವೀಡಿಯೋ ಅಥವಾ ಫೋಟೋಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಿ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
- ಬ್ಲಾಕ್ಚೈನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ಚೈನ್ ಆಧಾರಿತ ಸರ್ವರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಯಾರೂ ತಿದ್ದಲು ಅಥವಾ ಅಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ
‘ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ’ (VR) ಮೂಲಕ ಘಟನಾ ಸ್ಥಳದ ಮರುಸೃಷ್ಟಿ
ಅಪರಾಧ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ಕಷ್ಟ.
- ಡಿಜಿಟಲ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಷನ್: ಎಐ ಮತ್ತು ವಿಆರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಘಟನಾ ಸ್ಥಳದ 3D ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ಘಟನಾ ಸ್ಥಳದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಇದು ತೀರ್ಪಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ತಿರುಚುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
‘ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರ’ (Judicial Information Kiosks)
ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಅಥವಾ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಎಟಿಎಂ ಮಾದರಿಯ ‘ಜಸ್ಟಿಸ್ ಕಿಯೋಸ್ಕ್’ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು.
- ಸ್ವಯಂ ಸೇವೆ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೇಸ್ನ ಮುಂದಿನ ದಿನಾಂಕ ಯಾವುದು? ತನ್ನ ವಕೀಲರು ಯಾರು? ಅಥವಾ ದಂಡ ಪಾವತಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲು ಈ ಯಂತ್ರಗಳು ಸಹಕಾರಿ. ಇದು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದವರಿಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಲಾಭ ನೀಡುತ್ತದೆ.
‘ಪ್ರೊ-ಬೋನೋ’ (Pro-Bono) ವಕೀಲರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಾನ್ಯತೆ
ಬಡವರಿಗಾಗಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸುವ ವಕೀಲರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಸ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲಿದೆ.
- ಕೆರಿಯರ್ ಗ್ರೋತ್: ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 5 ಬಡವರ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುವ ವಕೀಲರಿಗೆ ‘ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ’ (Senior Advocate) ಪದವಿ ನೀಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಡವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಾನೂನು ನೆರವು ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
‘ಇ-ಲೈಬ್ರರಿ’ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಅಪ್ಡೇಟ್ಸ್
ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಕಾನೂನು ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಆಕ್ಸೆಸ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸಂಶೋಧನಾ ಶಕ್ತಿ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ತೀರ್ಪುಗಳು ಹೊರಬಂದ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಆಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಹಳೆಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ತೀರ್ಪುಗಳು ಬರುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
‘ಕೇಸ್ ಸ್ಟ್ರೆಂತ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್’ (Case Strength Analysis)
ಎಐ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಪ್ರಕರಣದ ಸಾಧಕ-ಬಾಧಕಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ವರದಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ಸಮಯ ಉಳಿತಾಯ: ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ ‘ಫೇಕ್ ಕೇಸ್’ಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸಿ ವಜಾ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಇದು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಮಯ ಕೇವಲ ಸತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
‘ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ’ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ (Court Visits)
ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ತೋರಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.
- ಕಾನೂನು ಸಾಕ್ಷರತೆ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಇದು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
‘ಜಸ್ಟಿಸ್ ಆನ್ ವೀಲ್ಸ್’ (Justice on Wheels) – ಸಂಚಾರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ
ದೂರದ ಮಲೆನಾಡು ಅಥವಾ ಗಡಿ ಭಾಗದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನರಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಸ ತಂತ್ರ ರೂಪಿಸಿದೆ.
- ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಪರಿಹಾರ: ಸುಸಜ್ಜಿತ ಬಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೇ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸಿವಿಲ್ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನೆರವು: ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಜನರಿಗೆ ‘ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ನ್ಯಾಯ’ ಒದಗಿಸುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕ್ರಮ ಇದಾಗಿದೆ.
‘ಪ್ರಿ-ಲಿಟಿಗೇಶನ್ ಮೆಡಿಯೇಶನ್’ (Pre-Litigation Mediation) ಕಡ್ಡಾಯ
ಯಾವುದೇ ಸಿವಿಲ್ ಕೇಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುವ ಮೊದಲೇ ಸಂಧಾನಕಾರರ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವುದು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಲಿದೆ.
- ಕೋರ್ಟ್ ಹೊರೆ ಇಳಿಕೆ: ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿ ರಾಜಿಯಾಗಲು 60 ದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಂಧಾನವಾದರೆ ಆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನಷ್ಟೇ ಮಾನ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
- ಖರ್ಚು ಉಳಿತಾಯ: ಇದರಿಂದ ವಕೀಲರ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಲೆಯುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
‘ಜುಡಿಶಿಯಲ್ ಕ್ಲರ್ಕ್ಶಿಪ್’ (Judicial Clerkship) ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸಂಶೋಧನೆ
ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಕೆಲಸದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕಾನೂನು ಪದವೀಧರರನ್ನು ‘ಕ್ಲರ್ಕ್’ಗಳಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸಂಶೋಧನಾ ಶಕ್ತಿ: ಈ ಯುವ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು (Precedents) ಸಂಶೋಧಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ತೀರ್ಪಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳು ಸಂಭವಿಸುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ‘ಇನ್-ಹೌಸ್ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್’
ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹ ಅಥವಾ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ತೀರ್ಪು ಸಾಲದು, ಮಾನಸಿಕ ನೆರವೂ ಬೇಕು.
- ವೃತ್ತಿಪರ ತಜ್ಞರು: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಮಾನಸಿಕ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವಕರು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತಾರೆ.
- ಪುನರ್ವಸತಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ: ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇವರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಲಾಕರ್’ (Digital Evidence Locker)
ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಾದ ಆಡಿಯೋ, ವೀಡಿಯೋ ಅಥವಾ ಫೋಟೋಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಿ ಹೋಗದಂತೆ ಅಥವಾ ತಿರುಚದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
- ಬ್ಲಾಕ್ಚೈನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ಚೈನ್ ಆಧಾರಿತ ಸರ್ವರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಯಾರೂ ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಅಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ 45 ಅಂಶಗಳ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ‘ಡಿಎನ್ಎ’ ಅನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ. 2026ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕವು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯವಾಗಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವೆಂಬುದು ಧನವಂತರಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಕೈಗೆಟಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಿಗಲಿದೆ.
