ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ಸೀಸನ್ ಬಂತೆಂದರೆ ಸಾಕು, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ದೈತ್ಯರಾದ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ (Flipkart) ಮತ್ತು ಅಮೆಜಾನ್ (Amazon) ನಡುವೆ ಯುದ್ಧವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು “ಕಲ್ಪನೆಗೂ ಮೀರಿದ ರಿಯಾಯಿತಿ” ಎಂಬ ಪೋಸ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಈ ವರ್ಷದ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ನ ‘ಬಿಗ್ ಬಿಲಿಯನ್ ಡೇಸ್’ ಸೇಲ್ ಐಫೋನ್ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬವಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈಗ ಅದು ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಪಾಲಿಗೆ ಕಡುಬೇಸರದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಟ್ವಿಟರ್ (X) ನಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್ಶಾಟ್ಗಳ ಸುರಿಮಳೆ: ಏನಿದು ಹಂಗಾಮೆ?
ಕಳೆದ ಎರಡು ಮೂರು ದಿನಗಳಿಂದ ನೀವು ಟ್ವಿಟರ್ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಓಪನ್ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು, ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ರೋಶದ ಅಲೆ ಎದ್ದಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಗ್ರಾಹಕರು ತಾವು ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ ಐಫೋನ್ 15, ಐಫೋನ್ 16 ಪ್ರೊ ಮತ್ತು ಐಫೋನ್ 13 ಮಾದರಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆಗಿರುವ ಸ್ಕ್ರೀನ್ಶಾಟ್ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
“ರಾತ್ರಿ 12 ಗಂಟೆಗೆ ಎಚ್ಚರವಿದ್ದು, ಸರ್ವರ್ ಹ್ಯಾಂಗ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಪೇಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿದೆವು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ನೋಡಿದರೆ ‘Order Cancelled’ ಎಂಬ ಮೆಸೇಜ್ ಬಂದಿದೆ” ಎಂದು ಗ್ರಾಹಕರು ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಗ್ರಾಹಕರು ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಆರ್ಡರ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಹಣ ಪಾವತಿಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ರಿಫಂಡ್ ಎಲ್ಲಿ?
ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಹಣದ ಹರಿವು. ಐಫೋನ್ ಅಂತಹ ದುಬಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಹಣ ಕೂಡಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ.
- ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ಹಣ: ಒಮ್ಮೆ ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆದಾಗ, ಪಾವತಿಸಿದ ₹70,000 ದಿಂದ ₹1,00,000 ವರೆಗಿನ ಹಣ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಶದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
- ರಿಫಂಡ್ ವಿಳಂಬ: ಹಣ ವಾಪಸ್ ಬರಲು 5 ರಿಂದ 7 ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳು ಬೇಕು ಎಂದು ಕಂಪನಿ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.
- ಗ್ರಾಹಕರ ಪ್ರಶ್ನೆ: “ಸೇಲ್ ಇರುವುದೇ ಕೆಲವು ದಿನಗಳು. ನಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಕಂಪನಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ, ಈಗ ನಾವು ಮತ್ತೊಂದು ಫೋನ್ ಬುಕ್ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ? ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಅಷ್ಟು ಹಣದ ಬ್ಯಾಕಪ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂಬುದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಇದು ಸ್ಕ್ಯಾಮ್ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪಾ? (Scam or Glitch?)
ಜನರು ಇದನ್ನು ‘ಫ್ರಾಡ್’ ಅಥವಾ ‘ಮೋಸ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರೀ ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು:
- ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬುಕಿಂಗ್ (Overselling): ಕಂಪನಿಯ ಬಳಿ 100 ಫೋನ್ಗಳಿದ್ದರೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷದಿಂದಾಗಿ 500 ಜನರು ಒಂದೇ ಸೆಕೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಿರಬಹುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮೊದಲ 100 ಜನರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಫೋನ್ ನೀಡಿ ಉಳಿದವರನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಸೆಲ್ಲರ್ ಮಿಸ್ಟೇಕ್: ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಸ್ವತಃ ಫೋನ್ ಮಾರುವುದಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿನ ಸೆಲ್ಲರ್ಗಳು ಮಾರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೆಲ್ಲರ್ಗಳು ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಲಾಭ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡಬಹುದು.
- ಹೈಪ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್: ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಫೋನ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಕಂಪನಿಗಳ ಒಂದು ತಂತ್ರವೂ ಆಗಿರಬಹುದು.
ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಆಟ: ₹70,000 ದ ಫೋನ್ ₹95,000 ಆಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ?
ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಐಫೋನ್ 16 ಪ್ರೊ ಬೆಲೆ ₹70,000 ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ:
- ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ಆ ಬೆಲೆ ಇತ್ತು.
- ತಕ್ಷಣವೇ ಬೆಲೆ ₹90,000 ರಿಂದ ₹95,000 ಕ್ಕೆ ಏರಿತು.
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫರ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಆಫರ್ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದರೂ ಅವರು ಹೇಳಿದ ಬೆಲೆಗೆ ಫೋನ್ ಸಿಗುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಚಾರ (Misleading Advertisement) ಎಂದು ಅನೇಕರು ಕಿಡಿಕಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮೋಸವಾಗಿದೆಯೇ? (The Other Side)
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮಾಧಾನಕರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಎಲ್ಲರ ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆಗಿಲ್ಲ. ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ ನನ್ನ ಹಲವಾರು ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಚಾನೆಲ್ ಫಾಲೋವರ್ಸ್ಗಳಿಗೆ ಫೋನ್ ತಲುಪಿದೆ.
- ಸಕ್ಸಸ್ ಸ್ಟೋರಿ: ನನ್ನ ಫ್ರೆಂಡ್ ಒಬ್ಬ ಐಫೋನ್ 16 ಪ್ರೊ ಅನ್ನು ₹69,986 ಕ್ಕೆ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ್ದು, ಆತನಿಗೆ ಡೆಲಿವರಿ ದಿನಾಂಕ ಕೂಡ ಕನ್ಫರ್ಮ್ ಆಗಿದೆ.
- ಸಲಹೆ: ಯಾರು ಕಾರ್ಡ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಸೇಲ್ ಶುರುವಾದ ಮೊದಲ 10 ಸೆಕೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಫೋನ್ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ತಡವಾಗಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದವರ ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.
ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ವಿಷಯಗಳು
ಈ ರೀತಿಯ ಎಡವಟ್ಟುಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು:
- ತ್ವರಿತ ರಿಫಂಡ್: ಆರ್ಡರ್ ಕಂಪನಿ ಕಡೆಯಿಂದ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆದಾಗ 24 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಹಣ ವಾಪಸ್ ನೀಡಬೇಕು.
- ಪಾರದರ್ಶಕತೆ: ಎಷ್ಟು ಸ್ಟಾಕ್ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ತಿಳಿಸಬೇಕು.
- ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರತೆ: ಹೈಪ್ ಕ್ರಿಯೇಟ್ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಬೆಲೆ ಹಾಕಿ, ಮಾರುವಾಗ ಇನ್ನೊಂದು ಬೆಲೆ ಇಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಐಫೋನ್ ಸಿಗಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಬೇಸರ ಬೇಡ: ಪರ್ಯಾಯ ಆಫರ್ಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ!
ಐಫೋನ್ ಸಿಗದಿದ್ದವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಬೆಸ್ಟ್ ಡೀಲ್ಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು:
Home Appliances: ಟಿವಿ, ಫ್ರಿಡ್ಜ್ ಮತ್ತು ವಾಷಿಂಗ್ ಮೆಷಿನ್ಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ 40% ರಿಂದ 50% ರಿಯಾಯಿತಿ ಇದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ₹1.35 ಲಕ್ಷದ ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್ ರೆಫ್ರಿಜರೇಟರ್ ಈಗ ₹83,000 ಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
Samsung Galaxy S23/S24: ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್ ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ಶಿಪ್ ಫೋನ್ಗಳು ₹40,000 ರಿಂದ ₹60,000 ರೇಂಜ್ನಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿವೆ.
Google Pixel 9: ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ₹60,000 ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಯ್ಕೆ.
ಐಫೋನ್ 16 ಪ್ರೊ ‘ಸೇಲ್’ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಆಟೋ-ಕ್ಯಾನ್ಸಲೇಷನ್ ಹಿಂದಿನ ಮರ್ಮ
ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅಮೆಜಾನ್ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಈ ಬಾರಿ ಐಫೋನ್ 16 ಪ್ರೊ (iPhone 16 Pro) ಸರಣಿಯ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
- ಏನಿದು ತಂತ್ರ?: ಕಂಪನಿಗಳು ₹70,000 ಕ್ಕೆ ಐಫೋನ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿ, ಸೇಲ್ ಆರಂಭವಾದ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ‘ಔಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟಾಕ್’ (Out of Stock) ಎಂದು ತೋರಿಸಿದವು.
- ದೂರುಗಳು: ಸಾವಿರಾರು ಗ್ರಾಹಕರು ಟ್ವಿಟರ್ನಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಏನೆಂದರೆ, ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಸಿಸ್ಟಮ್ ತನ್ನಿಂದ ತಾನೇ ಆರ್ಡರ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಸ್ಟಾಕ್ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗೆ ಸೆಳೆಯಲು ಹೂಡಿದ ‘ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಗಿಮಿಕ್’ ಎಂದು ಅನೇಕರು ಕಿಡಿಕಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸೆಲ್ಲರ್ಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ನಷ್ಟ
ಈ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಅಮೆಜಾನ್ ನೇರವಾಗಿ ಫೋನ್ ಮಾರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿತ ಸೆಲ್ಲರ್ಗಳು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
- ದರ ಏರಿಕೆ: ಒಮ್ಮೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಆರ್ಡರ್ಗಳು ಬಂದಾಗ, ಸೆಲ್ಲರ್ಗಳು ಲಾಭ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಅಥವಾ ಸ್ಟಾಕ್ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
- ಅಪಹಾಸ್ಯ: ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆದ ಐದೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಫೋನ್ ಹಳೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗೆ (Original Price) ಮತ್ತೆ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾಡುವ ಅಪ್ಪಟ ಮೋಸವಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೇನು?
ಹಣದ ರಿಫಂಡ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿಂಗ್ ಫೀಸ್ ಎಂಬ ದಗಾ
ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆದಾಗ ಕೇವಲ ಫೋನ್ ಸಿಗದಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವೂ ಇದೆ:
- ರಿಫಂಡ್ ವಿಳಂಬ: ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆದ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಬರಲು 6 ರಿಂದ 7 ದಿನಗಳು ಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಹಣ ಕಂಪನಿಯ ಬಳಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
- ಸೇವ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿಂಗ್ ಫೀಸ್: ಕೆಲವರು ದೂರು ನೀಡಿರುವಂತೆ, ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆದರೂ ಸಹ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಫೀಸ್ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿಂಗ್ ಫೀಸ್ ಎಂದು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾದ ₹99 ಅಥವಾ ₹199 ಹಣ ವಾಪಸ್ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಡೆಲಿವರಿ ಆಗದ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಈ ಶುಲ್ಕ ಪಡೆಯುವುದು ಅನ್ಯಾಯ.
ಈ ರೀತಿ ಮೋಸವಾದರೆ ನೀವು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು? (ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳು)
ನಿಮ್ಮ ಆರ್ಡರ್ ಕೂಡ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆಗಿದ್ದರೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂರಬೇಡಿ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:
- ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Consumer Court): ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2019 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ‘ಅನ್ಯಾಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿ’ (Unfair Trade Practice) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ನೀವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕವೇ ಇ-ದಾಖಲ್ (E-Daakhil) ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.
- ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ ಹೆಲ್ಪ್ಲೈನ್ (NCH): ನೀವು 1915 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಅವರ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕೃತ ದೂರು ನೀಡಿ ಡೋಕೆಟ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
- ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ದೂರು: ಟ್ವಿಟರ್ನಲ್ಲಿ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವನ್ನು ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್ಶಾಟ್ ಸಮೇತ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ.
ಅಮೆಜಾನ್ (Amazon) ಕಥೆಯೂ ಇದೇನಾ?
ಅಮೆಜಾನ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿ ಐಫೋನ್ 13 ಮಾದರಿಯ ಮೇಲೆ ₹37,999 ರ ಆಫರ್ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅಮೆಜಾನ್ನಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರೈಮ್ ಮೆಂಬರ್ಸ್’ಗೆ ಆದ್ಯತೆ ಸಿಗುವುದರಿಂದ ಸ್ಟಾಕ್ ಬೇಗ ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಂತೆ ಪೇಮೆಂಟ್ ಆದ ನಂತರದ ಸಗಟು ಕ್ಯಾನ್ಸಲೇಷನ್ ವರದಿಗಳು ಅಮೆಜಾನ್ನಲ್ಲಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಇವೆ.
ಬುದ್ಧಿವಂತ ಗ್ರಾಹಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಕಿವಿಮಾತು
ಹಬ್ಬದ ಸೇಲ್ನಲ್ಲಿ ಐಫೋನ್ ಅಂತಹ ದೊಡ್ಡ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬುಕ್ ಮಾಡುವಾಗ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ:
- ಕಾರ್ಡ್ ಸೇವ್ ಮಾಡಿ: ಸೇಲ್ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಡ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸೇವ್ ಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
- ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಲಿಮಿಟ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡಿ: ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಪಾವತಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟ್ ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿ.
- ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಆಯ್ಕೆಗಳು: ಐಫೋನ್ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್ ಎಸ್ ಸರಣಿ (S23/S24) ಅಥವಾ ಗೂಗಲ್ ಪಿಕ್ಸೆಲ್ 9 ನಂತಹ ಫೋನ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಉತ್ತಮ ಆಫರ್ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಡೆಲಿವರಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತವೆ.
“ಔಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟಾಕ್” ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ತಂತ್ರ
ಗ್ರಾಹಕರು ಗಮನಿಸಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಇದ್ದಾಗ “Out of Stock” ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ಫೋನ್, ಬೆಲೆ ₹5,000 ಅಥವಾ ₹10,000 ಏರಿಕೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ “In Stock” ಎಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಪ್ಪಟ ಕೃತಕ ಅಭಾವ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ತಂತ್ರ. ಗ್ರಾಹಕರು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಾದು ಕುಳಿತಾಗ, ಕಂಪನಿಯು ಅವರ ಆಸೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗೆ ಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀಲ್ ಚಾನೆಲ್ಗಳ ಪ್ರಭಾವ
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು “ಡೀಲ್ ಚಾನೆಲ್ಗಳು” ಇವೆ. ಇವರು ಸೆಕೆಂಡು ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಬೆಲೆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
- ಸಲಹೆ: ಯಾರು ಈ ಚಾನೆಲ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಲಿಂಕ್ ಪಡೆದು ಪೇಮೆಂಟ್ ಮೊದಲೇ ರೆಡಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಫೋನ್ಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ.
- ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ಆದರೆ ಇದೇ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಜನ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಸರ್ವರ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಬಿದ್ದು ಪೇಮೆಂಟ್ ಫೇಲ್ ಆಗುವುದು ಅಥವಾ ಪೇಮೆಂಟ್ ಆದರೂ ಆರ್ಡರ್ ಕನ್ಫರ್ಮ್ ಆಗದಿರುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಐಫೋನ್ ಬದಲು ಬೇರೆ ಆಯ್ಕೆಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದ ಗ್ರಾಹಕರು
ಐಫೋನ್ ಸಿಗದ ಅಥವಾ ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆದ ಗ್ರಾಹಕರು ಈಗ ಬೇರೆ ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ಶಿಪ್ ಫೋನ್ಗಳ ಕಡೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
- Samsung Galaxy S24 Ultra: ಇದರ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೆಂದೂ ಇಲ್ಲದ ರಿಯಾಯಿತಿ ಇದೆ.
- Google Pixel 9: ಪ್ಯೂರ್ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಅನುಭವ ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಇದು ಬೆಸ್ಟ್ ಡೀಲ್.
- Nothing Phone 2a: ಬಜೆಟ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಫೋನ್ ಐಫೋನ್ಗಿಂತಲೂ ವೇಗವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಐಫೋನ್ ಸಿಗದಿದ್ದವರು ಈ ಫೋನ್ಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕಂಪನಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಏನಿದೆ?
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಹಂಗಾಮೆ ನಡೆದರೂ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಅಮೆಜಾನ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ “ಸಗಟು ಕ್ಯಾನ್ಸಲೇಷನ್” ಬಗ್ಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ “ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ರೀತಿ ಆಗಿರಬಹುದು” ಎಂಬ ಸಿದ್ಧ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಗ್ರಾಹಕರ ನಂಬಿಕೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡಿದೆ. ನೀವು ₹70,000 ಕೊಟ್ಟು ಒಂದು ಫೋನ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಕಂಪನಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅದನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದೇ ಆಗಿರಬೇಕು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ “Boycott Flipkart” ಅಭಿಯಾನ
ಟ್ವಿಟರ್ನಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ #BoycottFlipkart ಮತ್ತು #FlipkartScam ಎಂಬ ಹ್ಯಾಶ್ಟ್ಯಾಗ್ಗಳು ಟ್ರೆಂಡ್ ಆಗುತ್ತಿವೆ. ಜನರು ಕೇವಲ ಐಫೋನ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ತಮಗೆ ಬಂದಿರುವ ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಯ ವಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ರಿಫಂಡ್ ಬರುವವರೆಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ನಿಮ್ಮ ಹಣ ಇನ್ನೂ ವಾಪಸ್ ಬಂದಿಲ್ಲವೆಂದರೆ:
- ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಬಂದಿರುವ ‘Transaction ID’ ಅನ್ನು संभालಿಸಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
- ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಚಾಟ್ ಸಪೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ‘Service Request’ ಕ್ರಿಯೇಟ್ ಮಾಡಿ.
- ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ‘Chargeback’ ಫೈಲ್ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ (ಒಂದು ವೇಳೆ 7 ದಿನ ಕಳೆದರೂ ಹಣ ಬರದಿದ್ದರೆ).
ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಈಗ ‘ಓಪನ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಡೆಲಿವರಿ’ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ ಡೆಲಿವರಿ ಬಾಯ್ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಬಾಕ್ಸ್ ಓಪನ್ ಮಾಡಿ ಫೋನ್ ತೋರಿಸಬೇಕು.
- ಸಮಸ್ಯೆ: ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆಗದೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಫೋನ್ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದರೆ, ಡೆಲಿವರಿ ಬಾಯ್ ಬಂದಾಗ ನೀವು ಅಲ್ಲಿರಲೇಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಓಟಿಪಿ (OTP) ನೀಡಲು ವಿಳಂಬವಾದರೆ, ಆಗಲೂ ಕಂಪನಿಗಳು ‘Delivery Attempt Failed’ ಎಂದು ತೋರಿಸಿ ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಹೈ-ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಸೇಲ್ನಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆದರೆ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಬೆಲೆಗೆ ಫೋನ್ ಸಿಗುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ.
ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇಎಂಐ (EMI) ಹೂರಣ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿಯ ಹೊರೆ
ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಐಫೋನ್ ಬುಕ್ ಮಾಡುವಾಗ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇಎಂಐ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
- ನಷ್ಟದ ಲೆಕ್ಕ: ನೀವು ಇಎಂಐನಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತಕ್ಷಣವೇ ಪೂರ್ಣ ಹಣವನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈಗ ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆದರೂ ಸಹ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿಧಿಸುವ ‘Processing Fee’ (ಸುಮಾರು ₹199 + GST) ವಾಪಸ್ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
- ಅಲ್ಲದೆ, ರಿಫಂಡ್ ಆಗಲು ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಬಡ್ಡಿ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆಗುವ ಗುಪ್ತ ಆರ್ಥಿಕ ಪೆಟ್ಟು.
“ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್” ನೆಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಳಂಬ
ಸೇಲ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರ್ಡರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೋಟಿ ದಾಟುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಡೆಲಿವರಿ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಜಾಸ್ತಿಯಾದಾಗ, ದೂರದ ಊರುಗಳ ಆರ್ಡರ್ಗಳನ್ನು ತಾನಾಗಿಯೇ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ಸಿಟಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಹಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡದಿರುವುದು ತಾರತಮ್ಯದ ಪರಮಾವಧಿ.
ಆನ್ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ “ಸೈಬರ್ ಲಾ” (Cyber Law) ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಭಾರತದ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ, ಒಂದು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ತಾಣವು ಪೇಮೆಂಟ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಮೇಲೆ ‘Contract of Sale’ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಂತೆ ಲೆಕ್ಕ.
- ಪೇಮೆಂಟ್ ಆದ ಮೇಲೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡುವುದು ಒಪ್ಪಂದದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ಗ್ರಾಹಕರು ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಕಂಪನಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ, ಮಾನಸಿಕ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮತ್ತು ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಕೇಳಬಹುದು.
ಕಂಪನಿಗಳು “AI” ಮತ್ತು ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ರೀತಿ
ಸೇಲ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಮನುಷ್ಯರು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಗಳು ಮಾಡುತ್ತವೆ.
- ಯಾವಾಗ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮೇಲೆ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೋ, ಆಗ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸ್ಟಾಕ್ ಇಲ್ಲವೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರು ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸರ್ವರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಬದಲು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಕಾಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಖಂಡನೀಯ.
ಮುಂದಿನ ಸೇಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮೋಸ ಹೋಗದಿರಲು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು
ಗ್ರಾಹಕರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಟಿಪ್ಸ್ ಫಾಲೋ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ:
- Wishlist ಬಳಸಿ: ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲೇ ವಿಶ್ಲಿಸ್ಟ್ಗೆ ಸೇರಿಸಿಡಿ, ಇದರಿಂದ ಸೇಲ್ ಶುರುವಾದಾಗ ಹುಡುಕುವ ಸಮಯ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
- Flipkart Plus/Amazon Prime: ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದವರಿಗೆ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಮೊದಲೇ ಸೇಲ್ ಓಪನ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದರೆ ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ 90% ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ.
- ಅಡ್ರೆಸ್ ಅಪ್ಡೇಟ್: ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಡ್ರೆಸ್ ಬದಲಿಸಬೇಡಿ.
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವೇನು? ಸರ್ಕಾರದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಅಗತ್ಯ
ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಹೊರಡಿಸಬೇಕು.
- “ಸ್ಟಾಕ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪೇಮೆಂಟ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು” ಎಂಬ ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕು.
- ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡಿದರೆ ಕಂಪನಿಗಳೇ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ದಂಡ ಅಥವಾ ಕೂಪನ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತಾಗಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಈ ರೀತಿಯ ‘ಆಟೋ-ಕ್ಯಾನ್ಸಲೇಷನ್’ ದಂಧೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
“ಸೆಲ್ಲರ್ ರೇಟಿಂಗ್” ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಅಪ್ಡೇಟ್ (Ghost Inventory)
ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸೆಲ್ಲರ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ರೇಟಿಂಗ್ ಪಡೆಯಲು ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಟಾಪ್ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲು “ಘೋಸ್ಟ್ ಇನ್ವೆಂಟರಿ” ಎಂಬ ತಂತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
- ಏನಿದು ತಂತ್ರ?: ಸೆಲ್ಲರ್ಗಳ ಬಳಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ 100 ಫೋನ್ಗಳಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಸಿಸ್ಟಮ್ನಲ್ಲಿ 500 ಎಂದು ನಮೂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೇಲ್ ಶುರುವಾದಾಗ ಆರ್ಡರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಅವರು ಲಾಭದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಬುಕ್ ಆದ ಆರ್ಡರ್ಗಳನ್ನು ‘ಸ್ಟಾಕ್ ಇಲ್ಲ’ ಎಂಬ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂಚು.
ಆಫ್ಲೈನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ (Retail Stores) ಮೇಲೆ ಇದರ ಪ್ರಭಾವ
ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಹಂಗಾಮೆ ನಡೆದಾಗ, ಇದರ ನೇರ ಲಾಭ ಆಫ್ಲೈನ್ ಸ್ಟೋರ್ಗಳಿಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
- ಬೆಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಆಫ್ಲೈನ್ ಸ್ಟೋರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ಗಿಂತ ₹2,000-₹3,000 ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ “ಕ್ಯಾನ್ಸಲೇಷನ್” ಭಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
- ಜನರು ಈಗ “ಆನ್ಲೈನ್ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್”ಗಳಿಂದ ಬೇಸತ್ತು ಆಪಲ್ ಬಿಟಿಎಲ್ (BTL), ಇಮ್ಯಾಜಿನ್ (Imagine) ಅಥವಾ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಡಿಜಿಟಲ್ನಂತಹ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಟೋರ್ಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ಕೈಗೆ ಸಿಗದ ರಿಯಾಯಿತಿಗಿಂತ, ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಸಿಗುವ ಫೋನ್ ಲೇಸು” ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಡೆಲಿವರಿ ಏಜೆಂಟರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ‘ನಕಲಿ’ ಕ್ಯಾನ್ಸಲೇಷನ್
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಫೋನ್ ಹಬ್ಗೆ (Hub) ತಲುಪಿದ ಮೇಲೂ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆಗುವ ವರದಿಗಳಿವೆ.
- ಆಪಾದನೆ: ಕೆಲವು ಡೆಲಿವರಿ ಏಜೆಂಟರುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವ ಫೋನ್ಗಳನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಫೋನ್) ತಾವೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಲು ‘Customer refused delivery’ ಅಥವಾ ‘Address not found’ ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳ “Terms and Conditions” ಎಂಬ ರಕ್ಷಾಕವಚ
ನಾವು “Buy Now” ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡುವಾಗ ಕಂಪನಿಯ ಸಾವಿರಾರು ಶರತ್ತುಗಳನ್ನು ಓದದೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
- ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ “ಯಾವುದೇ ಕಾರಣ ನೀಡದೆ ಆರ್ಡರ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಹಕ್ಕು ನಮಗಿದೆ” ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
- ಆದರೆ, ಭಾರತದ ‘ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣೆ (ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್) ನಿಯಮಗಳು 2020’ ಪ್ರಕಾರ, ಕಂಪನಿಗಳು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ ಅಥವಾ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಹಕರು ಈ ಪಾಯಿಂಟ್ ಅನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಾನೂನು ಸಮರ ನಡೆಸಬಹುದು.
ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಗುಪ್ತ ಉದ್ದೇಶ (Data Mining)
ಕೆಲವು ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಸೇಲ್ಗಳ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ “ಗ್ರಾಹಕರ ಡೇಟಾ” ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು.
- ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಫೋನ್ ಬುಕ್ ಮಾಡುವಾಗ ತಮ್ಮ ವಿಳಾಸ, ಫೋನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಡ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆದರೂ ಸಹ, ಆ ಗ್ರಾಹಕ ಯಾವ ಬೆಲೆಗೆ ಏನನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಡೇಟಾ ಕಂಪನಿಯ ಬಳಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಟಾರ್ಗೆಟೆಡ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಐಫೋನ್ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಕಿವಿಮಾತು: ಸಂಯಮವೇ ಮದ್ದು
ಐಫೋನ್ ಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದು ಜೀವನಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ.
- ಸಲಹೆ: ಸೇಲ್ನ ಮೊದಲ ದಿನದ ಗದ್ದಲದಲ್ಲಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಬೇಸರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೇಲ್ ಮುಗಿಯುವ 2-3 ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ದೀಪಾವಳಿ ಸೇಲ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತವೆ. ಆಗ ಶಾಂತವಾಗಿ ಬುಕ್ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
- ಅಮೆಜಾನ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ನಡುವಿನ ಬೆಲೆ ಸಮರವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ, ಎಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿ.
“ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಡೈನಾಮಿಕ್ ಪ್ರೈಸಿಂಗ್” ಎಂಬ ಮಾಯಾಜಾಲ
ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಳಸುವ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಗಳು ಕೇವಲ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಏರಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಗ್ರಾಹಕರ ವರ್ತನೆಯನ್ನು (Behavior) ಗಮನಿಸುತ್ತವೆ.
- ಏನಿದು ತಂತ್ರ?: ನೀವು ಪದೇ ಪದೇ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಸರ್ಚ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಟ್ಗೆ (Cart) ಸೇರಿಸಿ ಪೇಮೆಂಟ್ ಮಾಡದೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ನಿಮ್ಮನ್ನು “ಅತಿ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವ ಗ್ರಾಹಕ” ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನೀವು ನೋಡಿದಾಗ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸ್ಟಾಕ್ ಇಲ್ಲವೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆದ ನಂತರ ನೀವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಫೋನ್ಗಾಗಿ ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಕಂಪನಿಯು ನಿಮಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗೆ ಆ ಫೋನನ್ನು ಮಾರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
37. ಸೆನ್ಸಾರ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅಡ್ವರ್ಟೈಸಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ASCI) ಪಾತ್ರ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ASCI ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
- ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು ₹70,000ಕ್ಕೆ ಫೋನ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪೋಸ್ಟರ್ ಹಾಕಿ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಆ ಬೆಲೆಗೆ ಸಿಗದಂತೆ ಮಾಡುವುದು “Misleading Advertisement” ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
- ಗ್ರಾಹಕರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ASCI ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು. ಕಂಪನಿಗಳು ತಾವು ನೀಡಿದ ಭರವಸೆಯ ಬೆಲೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಉತ್ಪನ್ನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಐಫೋನ್ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ‘ಪ್ರೊ ಟಿಪ್ಸ್’ (Pro-Tips for Next Sale)
ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನೀವು ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಸೇಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಾಗ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ:
- ಡೆಲಿವರಿ ಅಡ್ರೆಸ್ ಚೆಕ್: ಸೇಲ್ ಶುರುವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೈಮರಿ ಅಡ್ರೆಸ್ ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಿ.
- ಬೇರೆ ಇಮೇಲ್ ಐಡಿ: ಒಂದೇ ಅಕೌಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಬೇರೆ ಇಮೇಲ್ ಅಥವಾ ಫೋನ್ ನಂಬರ್ ಬಳಸಿ ಹೊಸ ಅಕೌಂಟ್ ಟ್ರೈ ಮಾಡಿ.
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಪ್ಡೇಟ್: ಕ್ಯಾಶ್ ಆನ್ ಡೆಲಿವರಿಗಿಂತ ಪ್ರಿಪೇಯ್ಡ್ (Prepaid) ಆರ್ಡರ್ಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾನ್ಸಲೇಷನ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಣ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುವ ರಿಸ್ಕ್ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ನೈತಿಕತೆ (Ethical Business)
ಒಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಳೆಯುವುದು ಗ್ರಾಹಕರ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ. ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅಮೆಜಾನ್ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೇವಲ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟಿನ (GMV) ಗುರಿ ತಲುಪಲು ಈ ರೀತಿಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು.
- ಬಜೆಟ್ ಸ್ನೇಹಿ ಫೋನ್ಗಳಿಗಿಂತ ಐಫೋನ್ನಂತಹ ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ಶಿಪ್ ಫೋನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಯಾಕೆ? ಎಂಬುದು ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಪ್ರಶ್ನೆ.
- ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ಇಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳು ನೀಡುವ ‘ನಿರಾಸೆ’ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯವಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
