ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಫ್ಡಿ (FD) ಅಥವಾ ಚಿನ್ನದ ಮೇಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನರು ಈಗ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯತ್ತ (Stock Market) ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಬಂಪರ್ ರಿಟರ್ನ್ಸ್. ಕೇವಲ 10% ಅಥವಾ 20% ಲಾಭವಲ್ಲ, ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 300%, 400% ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದಿವೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬೆಲೆ ಏರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೂ ಹೀಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಅನೇಕರು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಳ್ಳಿ ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200% ಲಾಭ ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವು ಶೇರುಗಳು 1000% ರಿಂದ 2000% ರಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ‘ಬೇಗ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗುವ’ ಆಸೆಯೇ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತಿದೆ.
ಪೆನ್ನಿ ಸ್ಟಾಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಮಾಯಾಜಾಲ: ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ಅಂದ್ರೆ ಅದು ಚೀಪ್ ಅಂತ ಅನ್ಕೋಬೇಡಿ!
ಹೊಸದಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರುವವರು ಮಾಡುವ ಮೊದಲ ತಪ್ಪು ಎಂದರೆ ‘ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿ’ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು. ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿ ಎಂದರೆ ಅವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವುದು 5 ರೂಪಾಯಿ, 10 ರೂಪಾಯಿ ಅಥವಾ 100 ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ಇರುವ ಶೇರುಗಳು. ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪೆನ್ನಿ ಸ್ಟಾಕ್ಸ್ (Penny Stocks) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಜನರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹೀಗಿರುತ್ತದೆ: “ಈಗ 10 ರೂಪಾಯಿ ಇರುವ ಶೇರು 100 ರೂಪಾಯಿ ಆದರೆ ನನ್ನ ದುಡ್ಡು ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ 10,000 ರೂಪಾಯಿ ಇರುವ ಶೇರು 1 ಲಕ್ಷ ಆಗುವುದು ಕಷ್ಟ.” ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ಶೇರು ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅದು ‘ಚೀಪ್’ ಅಥವಾ ‘ಒಳ್ಳೆಯದು’ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಕಂಪನಿಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಅದರ ಶೇರು ಬೆಲೆಯಿಂದ ಅಳೆಯಬಾರದು, ಬದಲಿಗೆ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಕ್ಯಾಪ್ (Market Cap) ನಿಂದ ಅಳೆಯಬೇಕು.
ಏನಿದು ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಕ್ಯಾಪ್? ಕಂಪನಿಗಳ ಅಳತೆಗೋಲು ಯಾವುದು?
ನೀವು ಒಂದು ಕಂಪನಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡದೋ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣದೋ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ‘ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲೈಸೇಶನ್’ ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ನೋಡಬೇಕು. ಭಾರತದ ಬಿಎಸ್ಇ (BSE) ಮತ್ತು ಎನ್ಎಸ್ಇ (NSE) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಪನಿಗಳು ಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವುದು ಮೊದಲ 500 ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ.
ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಸೆಬಿ (SEBI) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
- ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್ (Large Cap): ದೇಶದ ಮೊದಲ 100 ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು.
- ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ (Mid Cap): 101 ರಿಂದ 250ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು.
- ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ (Small Cap): 251ನೇ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು.
ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್: ಆಲದ ಮರದಂತೆ ಭದ್ರವಾದ ಹೂಡಿಕೆ
ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಇದ್ದಂತೆ. ‘ನಿಫ್ಟಿ 50’ (Nifty 50) ನಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಿಲಯನ್ಸ್, ಐಟಿಸಿ (ITC), ಟಾಟಾ ಮತ್ತು ಹೆಚ್.ಡಿ.ಎಫ್.ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್.
- ಸುರಕ್ಷತೆ: ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ತುಂಬಾ ಸುರಕ್ಷಿತ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 13% ರಿಂದ 15% ರಷ್ಟು ಸ್ಥಿರವಾದ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
- ಕಡಿಮೆ ಏರಿಳಿತ: ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಇವುಗಳು ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ಗಳಂತೆ 50% ನಷ್ಟು ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ರಿಸ್ಕ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
- ಉದಾಹರಣೆ: ಐಟಿಸಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಅವರು ಸಿಗರೇಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಿಗರೇಟ್ ಸೇವಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಡಬಲ್ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶೇ 10-15 ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಹಕರು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಂಪನಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಕಂಪನಿಯು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು; ಇವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್: ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸಿಗಳು
ದೇಶದ 101 ರಿಂದ 250 ರ ನಡುವೆ ಇರುವ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಈಗಾಗಲೇ ಒಂದು ಹಂತಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು.
- ಲಾಭ ಮತ್ತು ರಿಸ್ಕ್: ಇವು ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ರಿಸ್ಕ್ ಕೂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
- ಉದಾಹರಣೆ: ಇದನ್ನು ಐದಾರು ವರ್ಷದ ಅಡಿಕೆ ಮರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಈಗಷ್ಟೇ ಫಸಲು ಕೊಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದೆ. ಸರಿಯಾಗಿ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಬಂಪರ್ ಇಳುವರಿ ನೀಡಬಲ್ಲದು. ಒಂದು ಕೆಜಿ ಅಡಿಕೆ ಕೊಡುವ ಮರ ಹತ್ತು ಕೆಜಿ ಕೊಡುವಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ಇವುಗಳಿಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್: ಹೈ ರಿಸ್ಕ್, ಹೈ ರಿಟರ್ನ್ ಆಟ!
ನೂರಾರು ಪಟ್ಟು ಲಾಭ ಸಿಗುವುದು ಇಲ್ಲಿಯೇ. ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ಇಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ ಹಣ ಶೂನ್ಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ.
- ಯುವ ಕಂಪನಿಗಳು: ಇವು ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಕಂಪನಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಅಥವಾ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಆಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಾವಿರಾರು ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಾತ್ರ ಅಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಉಳಿದವುಗಳು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಬಹುದು.
- ವಾಲಟಿಲಿಟಿ (Volatility): ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಶೇರುಗಳು ಹುಚ್ಚು ಕುದುರೆಯಂತೆ. ಇವುಗಳು ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 50% ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳಬಹುದು ಅಥವಾ 100% ಮೇಲೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಇಂತಹ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹೆದರಿ, ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ.
- ಗ್ರಾಹಕ ಬೇಸ್: ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರು ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಹಕರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾರುತಿ ಕಂಪನಿಗೆ ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ಸಪ್ಲೈ ಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿ. ಮಾರುತಿ ಕಂಪನಿ ಏನಾದರೂ ಆರ್ಡರ್ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಆ ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿ ಮುಳುಗಿಯೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಗ್ರಾಹಕರಿರುವುದರಿಂದ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಮೈಕ್ರೋ ಕ್ಯಾಪ್: ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರಿ!
500 ಕಂಪನಿಗಳ ನಂತರ ಬರುವ ಉಳಿದ 4500 ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ‘ಮೈಕ್ರೋ ಕ್ಯಾಪ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀವ ಜ್ಞಾನ ಇಲ್ಲದವರು ಇವುಗಳ ಸಹವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗದಿರುವುದು ಒಳಿತು.
ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ: ಹೊಸಬರು ಎಲ್ಲಿಂದ ಶುರು ಮಾಡಬೇಕು?
ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದರೆ ಅವನು ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಬರಬೇಕು.
ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡಿ: ಗೂಗಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು ಹೊಡೆದ ತಕ್ಷಣ ‘Market Cap’ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಐಟಿಸಿ ಮೌಲ್ಯ ಇಂದು ಸುಮಾರು 4.7 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಭದ್ರತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ: ಮೊದಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಹೂಡಿ.
ಪ್ರೈಸ್ ನೋಡಿ ಮೋಸ ಹೋಗಬೇಡಿ: ಒಂದು ಶೇರಿನ ಬೆಲೆ 1000 ರೂಪಾಯಿ ಇದೆ ಎಂದರೆ ಅದು ದುಬಾರಿ ಎಂದಲ್ಲ. ಅದರ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಿ.
ಅತಿಯಾಸೆ ಬೇಡ: ಇನಿಶಿಯಲ್ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಹಣವನ್ನು 10 ಪಟ್ಟು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ, ಅಸಲು ಕೂಡ ಕೈ ತಪ್ಪಬಹುದು.
ಕೇವಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಗಾತ್ರ ತಿಳಿದರೆ ಸಾಲದು, ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ 10,000 ರೂಪಾಯಿ ಅಥವಾ 1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ಯಾವ ಕಂಪನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಾಕಬೇಕು ಎನ್ನುವುದೇ ಅಸಲಿ ಜಾಣ್ಮೆ. ಇದನ್ನು ‘ಅಸೆಟ್ ಅಲೋಕೇಶನ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
1. 80:20 ನಿಯಮ: ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಮತೋಲನ
ನೀವು ಹೊಸಬರಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಒಟ್ಟು ಹೂಡಿಕೆಯ ಶೇ 80 ರಷ್ಟನ್ನು ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್ (ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು) ಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ. ಉಳಿದ ಶೇ 20 ರಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಿಡ್ ಅಥವಾ ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಿ.
- ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ?: ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿದಾಗ ನಿಮ್ಮ ಶೇ 80 ರಷ್ಟು ಹಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಶೇ 20 ರಷ್ಟು ಹಣ ನಿಮಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಲಾಭ ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ.
2. ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ರಿಸ್ಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ
- ಯುವಕರಿಗಾಗಿ (20-35 ವರ್ಷ): ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರ ಸಮಯ ಜಾಸ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ರಿಸ್ಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನೀವು ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ಗಳಿಗೆ ಶೇ 30-40 ರಷ್ಟು ಹಣ ನೀಡಬಹುದು.
- ನಿವೃತ್ತಿ ಸಮೀಪವಿರುವವರಿಗೆ (50+ ವರ್ಷ): ನಿಮ್ಮ ಹಣದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮುಖ್ಯ. ಹಾಗಾಗಿ ಶೇ 70-80 ರಷ್ಟು ಹಣ ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಅಥವಾ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಫಂಡ್ನಲ್ಲೇ ಇರಲಿ.
ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಕ್ಯಾಪ್ ದಾಟಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಚೆ ನೋಡಿ: ಪ್ರಮುಖ ಹಣಕಾಸು ಅನುಪಾತಗಳು (Financial Ratios)
ಕಂಪನಿಯ ಗಾತ್ರ ನೋಡಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಆ ಕಂಪನಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಈ ಮೂರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:
- ROE (Return on Equity): ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಬಳಸಿ ಎಷ್ಟು ಲಾಭ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಇದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೇ 15 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ROE ಇರುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಒಳ್ಳೆಯವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- Debt-to-Equity (ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ): ಕಂಪನಿಯ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಸಾಲವಿದೆ? ಸಾಲ ಇಲ್ಲದ ಅಥವಾ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಸಾಲ ಇರುವ (0.5 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ) ಕಂಪನಿಗಳು ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ.
- P/E Ratio (Price to Earnings): ಕಂಪನಿಯ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಎಷ್ಟು ರೂಪಾಯಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೀರಾ? ಪಿ/ಇ ರೇಶಿಯೋ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಆ ಶೇರು ‘ಓವರ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂಡ್’ (ಅತಿಯಾದ ಬೆಲೆ) ಆಗಿದೆ ಎಂದರ್ಥ.
ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಮರೆಯಬಾರದ ‘ವಾಸ್ತವ’
ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಶೇರುಗಳು 1000% ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ಕೊಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪಾಯವಿದೆ: ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿ (Liquidity) ಸಮಸ್ಯೆ. ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳ ಶೇರುಗಳನ್ನು ನೀವು ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಮಾರಬಹುದು, ಖರೀದಿಸಲು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೀಳುವಾಗ, ಶೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡೋಣವೆಂದರೆ ಖರೀದಿಸುವವರೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ‘ಲೋಯರ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್’ (Lower Circuit) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹಣ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಹಣ ನಿಮ್ಮ ‘ತುರ್ತು ನಿಧಿ’ (Emergency Fund) ಆಗಿರಬಾರದು.
ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ (Investor Psychology)
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ಭಯದಿಂದ (Fear). ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಿದ್ದರೆ 5-10% ಬೀಳುತ್ತವೆ, ಆಗ ನಮಗೆ ಅಷ್ಟು ಭಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ 30-40% ಬಿದ್ದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ.
- ನೆನಪಿಡಿ: ಹೂಡಿಕೆ ಎಂದರೆ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿದಂತೆ. ಅದು ಮರವಾಗಲು ಸಮಯ ಬೇಕು. ಪದೇ ಪದೇ ಶೇರು ಬೆಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಿರ್ಧಾರ ಬದಲಿಸಬೇಡಿ.
ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಗುಟ್ಟು: ಕೇವಲ ಷೇರು ಬೆಲೆ ನೋಡಿ ಮೋಸ ಹೋಗಬೇಡಿ!
ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಮಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು ಎಂದರೆ, 2000 ರೂಪಾಯಿ ಬೆಲೆಯ ಶೇರು “ದುಬಾರಿ” ಮತ್ತು 20 ರೂಪಾಯಿ ಬೆಲೆಯ ಶೇರು “ಅಗ್ಗ” ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, 20 ರೂಪಾಯಿಯ ಶೇರು ಓವರ್-ವ್ಯಾಲ್ಯೂಡ್ (Overvalued) ಆಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು 2000 ರೂಪಾಯಿಯ ಶೇರು ಅಗ್ಗವಾಗಿರಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನಾವು ಕೆಲವು ‘ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ’ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಬೇಕು.
1. P/E ರೇಶಿಯೋ (Price-to-Earnings Ratio): ಇದು ಅಸಲಿ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ
ಪಿ/ಇ ರೇಶಿಯೋ ಎಂದರೆ ಕಂಪನಿಯು ಗಳಿಸುವ 1 ರೂಪಾಯಿ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ರೂಪಾಯಿ ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದೀರಿ ಎಂದರ್ಥ.
- ಉದಾಹರಣೆ: ಒಂದು ಕಂಪನಿಯ ಪಿ/ಇ ರೇಶಿಯೋ 10 ಇದೆ ಎಂದರೆ, ನೀವು 1 ರೂಪಾಯಿ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ 10 ರೂಪಾಯಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ.
- ನೆನಪಿಡಿ: ಪ್ರತಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೂ (Sectors) ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಿ/ಇ ಬೆಂಚ್ಮಾರ್ಕ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಿ/ಇ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಗಳದ್ದು ಕಡಿಮೆಯಿರಬಹುದು. ಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಆ ಕಂಪನಿಯ ಪಿ/ಇ ಅನ್ನು ಅದರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿ.
2. ಡಿವಿಡೆಂಡ್ (Dividend): ಕಂಪನಿಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ಸಿಗುವ ‘ಬಾಡಿಗೆ’
ನೀವು ಒಂದು ಮನೆ ಕೊಂಡರೆ ಅದರಿಂದ ಬಾಡಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಅಲ್ವಾ? ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವು ಸ್ಥಿರವಾದ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು (ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್) ತಾವು ಮಾಡಿದ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಶೇರುದಾರರಿಗೆ ಹಂಚುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನೇ ‘ಡಿವಿಡೆಂಡ್’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನಿಮ್ಮ ಶೇರು ಬೆಲೆ ಏರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಹಣ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲಾಭ.
ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮಾಡುವ 3 ಮಾರಕ ತಪ್ಪುಗಳು (Avoid These Common Traps)
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಗಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಇರುವ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಿ:
- ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಸೆಲ್ಲಿಂಗ್ (Panic Selling): ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒಂದೇ ದಿನ 2% ಅಥವಾ 3% ಬಿದ್ದಾಗ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ಭಯದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರುವುದು. ನೆನಪಿಡಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಅದು ಉತ್ತಮ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ‘ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್’ ದರದಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಸಿಕ್ಕ ಅವಕಾಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
- ಟಿಪ್ಸ್ ನಂಬುವುದು (Following Tips): ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಅಥವಾ ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಗ್ರೂಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ “ಈ ಶೇರು ನಾಳೆ ಡಬಲ್ ಆಗುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನಂಬಬೇಡಿ. ಯಾರೋ ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಲಿಪಶು ಮಾಡುತ್ತಿರಬಹುದು (Pump and Dump).
- ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಹೂಡಿಕೆ (Investing with Debt): ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ನಿಮ್ಮ ಉಳಿತಾಯದ ಹಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ. ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿದಾಗ ನೀವು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕುಸಿದುಹೋಗುತ್ತೀರಿ.
ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ಮತ್ತು ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಸ್ಟಾಕ್ಸ್: ನಿಮಗೆ ಯಾವುದು ಸೂಕ್ತ?
ನಿಮಗೆ ಕಂಪನಿಗಳ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್ ಓದಲು ಸಮಯವಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಚಿಂತಿಸಬೇಡಿ. ಅಂತಹವರಿಗಾಗಿಯೇ ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ಸ್ (Mutual Funds) ಇವೆ.
- ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್: ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪರಿಣಿತ ಫಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ನಿಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ.
- ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಸ್ಟಾಕ್ಸ್: ನೀವೇ ಸ್ವತಃ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ ಶೇರು ಆರಿಸುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಲಾಭದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚು, ಆದರೆ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಪೋರ್ಟ್ಫೋಲಿಯೋ ವೈವಿಧ್ಯತೆ (Diversification): ಎಲ್ಲ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಡಿ!
ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಎಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲ ಹಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಕಬೇಡಿ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಸ್ವಲ್ಪ ಫಾರ್ಮಾ (ಔಷಧ), ಸ್ವಲ್ಪ ಎಫ್ಎಮ್ಸಿಜಿ (ದೈನಂದಿನ ವಸ್ತುಗಳು) ಹೀಗೆ ಹಂಚಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ. ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.
ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಎಂಟನೇ ಅದ್ಭುತ: ಚಕ್ರಬಡ್ಡಿಯ ಶಕ್ತಿ (Power of Compounding)
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್ಸ್ಟೈನ್ ಚಕ್ರಬಡ್ಡಿಯನ್ನು “ಜಗತ್ತಿನ ಎಂಟನೇ ಅದ್ಭುತ” ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಎಷ್ಟು ಹಣ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಎಷ್ಟು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿರುತ್ತೀರಿ ಎನ್ನುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
- ಸಮಯದ ಮ್ಯಾಜಿಕ್: ನೀವು ತಿಂಗಳಿಗೆ 5,000 ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು 15% ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ನೀಡುವ ಸ್ಕೀಮ್ನಲ್ಲಿ 10 ವರ್ಷ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಸುಮಾರು 13.9 ಲಕ್ಷ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಇನ್ನೊಂದು 10 ವರ್ಷ (ಒಟ್ಟು 20 ವರ್ಷ) ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ, ಆ ಮೊತ್ತ ಬರೋಬ್ಬರಿ 75.8 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಆಗುತ್ತದೆ!
- ತಡ ಮಾಡಬೇಡಿ: ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ಆರಂಭಿಸುತ್ತೀರೋ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀವು ನಿವೃತ್ತಿಯ ವೇಳೆಗೆ ಹೊಂದಬಹುದು. 25ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಆರಂಭಿಸುವವರಿಗೂ ಮತ್ತು 35ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸುವವರಿಗೂ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಇರುವ 3 ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ದಾರಿಗಳು
ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಣ ಹಾಕಲು ಹೆದರಿಕೆ ಇದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸಮಯದ ಅಭಾವವಿದ್ದರೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು:
1. ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಫಂಡ್ಸ್ (Index Funds) – ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ದಾರಿ
ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ‘ನಿಫ್ಟಿ 50’ ಅಥವಾ ‘ಸೆನ್ಸೆಕ್ಸ್’ ಅನ್ನು ಕಾಪಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನೀವು ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಫಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಹಣ ಹಾಕಿದರೆ ಅದು ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ 50 ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಗುತ್ತದೆ.
- ಲಾಭ: ಇಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸುವ ತಲೆನೋವು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಶ ಬೆಳೆದಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಹಣವೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಖರ್ಚು (Expense Ratio) ಕೂಡ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ.
2. ಇಟಿಎಫ್ (ETF – Exchange Traded Funds)
ಇದು ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ಮತ್ತು ಷೇರುಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಿದ್ದಂತೆ. ನೀವು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವಂತೆಯೇ ಇಟಿಎಫ್ಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದಿನದ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಮಾರಬಹುದು. ಚಿನ್ನದ ಮೇಲೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ‘ಗೋಲ್ಡ್ ಇಟಿಎಫ್’ (Gold ETF) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗ.
3. ಎಸ್ಐಪಿ (SIP – Systematic Investment Plan)
ಒಂದೇ ಬಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೂಡುವ ಬದಲು, ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಒಂದು ನಿಗದಿತ ಮೊತ್ತವನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 500 ಅಥವಾ 1000 ರೂ.) ಹೂಡುವುದಕ್ಕೆ ಎಸ್ಐಪಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಏರಿಳಿತದ ರಿಸ್ಕ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ (Rupee Cost Averaging).
ಪಂಪ್ ಅಂಡ್ ಡಂಪ್ (Pump and Dump) ಸ್ಕ್ಯಾಮ್ಗಳಿಂದ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಿ!
ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ (Small Cap/Penny Stocks) ಆಗಾಗ ಇಂತಹ ವಂಚನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.
- ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?: ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಆಪರೇಟರ್ಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬೆಲೆಯ ಶೇರನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಲೆ ಏರಿಸುತ್ತಾರೆ (Pump). ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಲಾಭದ ಆಸೆಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.
- ಅಪಾಯ: ಬೆಲೆ ಒಂದು ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದಾಗ ಆಪರೇಟರ್ಗಳು ತಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಮಾರಿ ಹೊರಬರುತ್ತಾರೆ (Dump). ಆಗ ಶೇರು ಬೆಲೆ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಸಲಹೆ: ಯಾವುದೇ ಶೇರು ಬೆಲೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಸತತವಾಗಿ ‘ಅಪ್ಪರ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್’ (Upper Circuit) ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ಣ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡದೆ ಕೈ ಹಾಕಬೇಡಿ.
ಚೆಕ್ ಲಿಸ್ಟ್: ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವೇ ಈ 3 ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ
- ನನ್ನ ಗೋಲ್ (Goal) ಏನು?: ನಾನು ಈ ಹಣವನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆಯೇ ಅಥವಾ ಮನೆ ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕೇ?
- ನನ್ನ ಸಮಯ ಎಷ್ಟು?: ನಾನು 5 ವರ್ಷ ಇರಬಲ್ಲೆನಾ ಅಥವಾ 15 ವರ್ಷ ಇರಬಲ್ಲೆನಾ? (ಕಡಿಮೆ ಸಮಯವಿದ್ದರೆ ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಅಥವಾ ಸಾಲದ ನಿಧಿಗಳು ಉತ್ತಮ).
- ನನ್ನ ರಿಸ್ಕ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಷ್ಟು?: ಮಾರುಕಟ್ಟೆ 20% ಬಿದ್ದರೆ ನಾನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಇರಬಲ್ಲೆನಾ?
ಕಂಪನಿಯ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ? (Business Analysis)
ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು (Data) ನೋಡಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ನೀವು ಆ ಕಂಪನಿಯ ‘ವ್ಯಾಪಾರ’ವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ “Circle of Competence” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
- ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರ ಆರಿಸಿ: ನೀವು ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದರೆ ನಿಮಗೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಲ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ನೀವು ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರೆ ಫಾರ್ಮಾ ಕಂಪನಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನವಿರುತ್ತದೆ. ನಿಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಇರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಬಯೋಟೆಕ್) ಹಣ ಹಾಕಬೇಡಿ.
- ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸೋಪು ಬಳಸುತ್ತೀರಾ? ಯಾವ ಗಾಡಿಯ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡುತ್ತೀರಾ? ಯಾವ ಕಂಪನಿಯ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಮನೆಗೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದೀರಾ? ನಾವು ದಿನಾ ಬಳಸುವ ವಸ್ತುಗಳ ಕಂಪನಿಗಳು (FMCG) ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ.
ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕ್ರಮಗಳು (Corporate Actions): ಇವು ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ?
ನೀವು ಒಂದು ಕಂಪನಿಯ ಶೇರುದಾರರಾದ ಮೇಲೆ ಕಂಪನಿಯು ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಅರಿವಿರಲಿ:
1. ಸ್ಟಾಕ್ ಸ್ಪ್ಲಿಟ್ (Stock Split)
ಒಂದು ಶೇರಿನ ಬೆಲೆ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 5,000 ರೂ.), ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಕಂಪನಿಯು ಆ ಶೇರನ್ನು ಸಣ್ಣ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ.
- ಪರಿಣಾಮ: ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ 1 ಶೇರು 10 ಆಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದರ ಬೆಲೆ 5,000 ದಿಂದ 500 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೌಲ್ಯ ಅಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಶೇರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಬೋನಸ್ ಶೇರುಗಳು (Bonus Shares)
ಕಂಪನಿಯು ಲಾಭದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ಶೇರುದಾರರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶೇರುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಕಂಪನಿ ನೀಡುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬಹುಮಾನವಿದ್ದಂತೆ.
ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ (Tax) ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿ
ನೀವು ಲಾಭ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಕಡೆಯಾದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹಣ ನಿಮ್ಮ ಕೈಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಎರಡು ತರಹದ ತೆರಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ:
- Short Term Capital Gains (STCG): ನೀವು ಶೇರು ಕೊಂಡ 1 ವರ್ಷದ ಒಳಗೇ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದರೆ, ಆ ಲಾಭದ ಮೇಲೆ 20% ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟಬೇಕು.
- Long Term Capital Gains (LTCG): ನೀವು 1 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಂತರ ಮಾರಿದರೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 1.25 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭದ ಮೇಲೆ 12.5% ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಮನಿಸಿ: ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ತೆರಿಗೆಯ ಉಳಿತಾಯವೂ ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲಾಭದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಗೋಲ್ಡನ್ ರೂಲ್ಸ್ (Golden Rules)
- ಅವಸರ ಬೇಡ: ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಶೇರು ಕೈ ತಪ್ಪಿ ಹೋಯಿತು ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಬೇಡಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಅವಕಾಶ ಖಂಡಿತ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ತಪ್ಪು ಬೆಲೆಗೆ ಶೇರು ಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಕಾಯುವುದು ಉತ್ತಮ.
- ನಷ್ಟವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ (Stop Loss): ಎಲ್ಲ ಕಂಪನಿಗಳೂ ಲಾಭ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೋ ಕಂಪನಿ ತಪ್ಪು ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ, ಅಲ್ಪ ನಷ್ಟದಲ್ಲೇ ಹೊರಬರುವುದು ಜಾಣತನ. “ಬಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಏಳುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಕಾಯುತ್ತಾ ಕೂರುವುದು ನಿಮ್ಮ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಕರಗಿಸಬಹುದು.
- ಲೈಫ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೆಲ್ತ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್: ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವಿಮೆ ಇರಲಿ. ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರಬಾರದು.
